Bir araç üzerinde yapılan her değişiklik, teknik bir tercih olmanın ötesinde idari bir izin meselesidir. Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik, seri tadilat ve münferit tadilat işlemlerinin hangi çerçevede yapılabileceğini, hangi belgelerin aranacağını ve uygunluk denetiminin nasıl yürütüleceğini düzenler. Uygulamadaki asıl sorun, tadilatın fiilen yapılmış olmasına rağmen belge sürecinin tamamlanmamasıdır.
Tadilat Türü Doğru Belirlenmezse Ne Olur?
Yönetmelik, imalat, tadilat ve montaj işlemlerini birbirinden ayırır. Aracın taşıma kapasitesini, koltuk düzenini, kasa tipini, motor grubunu veya yakıt sistemini etkileyen bir müdahale, basit bir aksesuar montajıyla aynı rejime tabi değildir. İlk hata çoğu zaman burada başlar: işlem yanlış kategoride değerlendirildiğinde, alınan rapor da ilgili idare nezdinde geçersiz kalır.
Uygunluk Belgesi ve Tescil Zinciri
Tadilat sonrası süreç tek başına teknik servisin raporuyla bitmez. Uygunluk değerlendirmesi, ardından tescil kaydının güncellenmesi gerekir. Bu zincirin bir halkası eksik kaldığında araç trafikte fiilen tadil edilmiş, kayıtta ise eski haliyle görünmeye devam eder. Bu ikilik, muayene sırasında, kaza sonrası ekspertizde ve sigorta uyuşmazlıklarında sahibinin aleyhine sonuç doğurabilir.
Denetimde Karşılaşılan Tipik Uygunsuzluklar
- Proje kapsamı dışına taşan, raporda yer almayan ilave değişiklikler
- Yetkisiz atölyede yapılan ve teknik servis onayı bulunmayan işlemler
- Tadilat sonrası ağırlık ve boyut değerlerinin kayda işlenmemesi
- Montajı yapan ile projeyi düzenleyen arasındaki belge uyumsuzluğu
İdari Yaptırıma Karşı Ne Yapılabilir?
Uygunsuzluk tespitiyle karşılaşan araç sahibinin önünde iki ayrı yol vardır: idari para cezasına veya trafikten men işlemine karşı kanun yolu, bir de tadilatı mevzuata uygun hale getirerek kaydı düzeltme yolu. Bunlar birbirinin alternatifi değildir; çoğu dosyada ikisi paralel yürütülür. İdari işlemlere karşı başvuruda süreler kısadır ve tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar, bu nedenle tebligatın eline geçtiği gün mutlaka not edilmelidir.
Sorumluluğun Paylaşımı
Hatalı tadilatta yalnızca araç sahibi değil, işlemi yapan atölye ve projeyi düzenleyen teknik kişi de sözleşmeden ve haksız fiilden doğan sorumlulukla karşılaşabilir. Bu nedenle işi teslim ederken düzenlenen fatura, proje nüshası, teknik servis yazışmaları ve fotoğraflı kayıtlar saklanmalıdır. Bu belgeler sonradan rücu ilişkisinin tek dayanağı olabilir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her aracın ve her tadilatın teknik özellikleri farklıdır; işleminizin durumuna göre güncel mevzuat metni ve dosya belgeleri birlikte incelenmeden karar verilmemelidir.