Genel yatırım ve finansman programı, kamu iktisadi teşebbüsleri ile bağlı ortaklıklarının yıllık yatırım büyüklüğünü, finansman kaynaklarını ve personel hareketlerini merkezî bir çerçeveye bağlar. 2017 yılına ait programın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen tebliğ, bu çerçevenin idari pratikte nasıl işletileceğini gösteren ikincil düzenlemedir. Aşağıdaki değerlendirme, tebliğin muhatabı olan kuruluşlar ve onlarla iş yapan taraflar açısından pratik sonuçlara odaklanır.
Programın Bağlayıcılık Derecesi
Yıllık program kararnamesi ve buna dayalı tebliğ, kuruluşların takdir alanını tamamen ortadan kaldırmaz; ancak yatırım tavanı, borçlanma limiti ve personel sayısı gibi kalemlerde üst sınır niteliğinde bir disiplin getirir. Bir kuruluşun program dışına taşan taahhüdü, iç denetim ve dış denetim aşamalarında sorumluluk doğurabilecek bir işlem olarak ele alınır. Bu nedenle sözleşme imzalanmadan önce ödeneğin program içinde olup olmadığı teyit edilmelidir.
İstihdam ve Personel Hareketlerinde Sınır
Tebliğ türü düzenlemelerde en çok tartışma yaratan başlık, açıktan atama ve nakil izinleridir. Program kapsamında verilen kontenjan aşıldığında yapılan işlemler, sonradan iptal ya da geri alma tartışmasına konu olabilir. İlgililer bakımından kazanılmış hak iddiası ile idarenin hukuka aykırı işlemi geri alma yetkisi karşı karşıya gelir; bu gerilim çoğunlukla idari yargıda çözülür.
Uyuşmazlık Halinde İzlenecek Yol
- İşlemin yazılı bildirim tarihini ve tebliğ şeklini kayda geçirin; süre bu tarihten işlemeye başlar.
- İşlemin dayanağının program kararnamesi mi, tebliğ mi, yoksa kuruluşun kendi yönetim kurulu kararı mı olduğunu ayrıştırın.
- Dava açılacaksa 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde görevli ve yetkili idare mahkemesini belirleyin.
- Yürütmenin durdurulması talebini, telafisi güç zarar iddiasını somut belgeyle destekleyecek şekilde kurun.
Sık Karşılaşılan Hatalar
- Genel düzenleyici işlemle bireysel uygulama işlemini aynı dilekçede karıştırmak
- İç yazışmayı kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem sanıp süreyi boşa geçirmek
- Bütçe ve program yazışmalarını dosyaya delil olarak eklememek
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Program metinleri yıldan yıla değiştiği için, elinizdeki işleme uygulanacak düzenlemenin o tarihte yürürlükte olan hâli üzerinden bir hukukçuyla birlikte incelenmesi yerinde olur.