Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mahmudiye Hippoterapi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, at destekli terapi uygulamalarının bir üniversite merkezi çatısı altında yürütülmesini düzenler. Bu yönetmelik türünü diğer araştırma merkezi düzenlemelerinden ayıran nokta, faaliyetin doğrudan insan sağlığına dokunan bir uygulama içermesidir; bu da idari düzenleme boyutunun yanına sorumluluk hukuku boyutunu ekler.
Terapi Faaliyeti mi, Araştırma Faaliyeti mi?
Merkezin yürüttüğü işin niteliği, uygulanacak rejimi belirler. Yalnızca bilimsel araştırma yürütülüyorsa etik kurul onayı ve gönüllü onamı ön plana çıkar. Danışana doğrudan hizmet sunuluyorsa, sağlık hizmeti sunumuna ilişkin genel kurallar, kayıt tutma yükümlülüğü ve aydınlatılmış onam gündeme gelir. Uygulamada bu iki boyut çoğu zaman iç içedir; belgelendirmenin her iki başlığı da karşılayacak şekilde kurgulanması gerekir.
Aydınlatılmış Onam ve Kayıt Düzeni
- Uygulamanın içeriği, olası riskleri ve alternatifleri anlaşılır biçimde aktarılmalı
- Küçükler ve kısıtlılar bakımından veli veya vasi iradesi ayrıca alınmalı
- Her seansın tarihi, uygulayan personeli ve gözlemlenen sonuçları yazılı kayda geçirilmeli
- Sağlık verisi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu anlamında özel nitelikli veridir; işleme şartları ve saklama süresi ayrıca planlanmalı
Zarar Doğduğunda Sorumluluk Kime Ait?
Merkez bir kamu üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteriyorsa, hizmetin yürütülmesi sırasında doğan zararlar bakımından öncelikle hizmet kusuru değerlendirmesi yapılır ve husumet idareye yöneltilir. Personelin görevinden ayrılabilir nitelikte kişisel kusuru varsa tablo değişir. Hangi yolun izleneceği, zararın doğduğu anki organizasyon eksikliğinin mi yoksa bireysel davranışın mı öne çıktığına bağlıdır. Bu ayrım, dava açılacak yargı kolunu da belirlediğinden en başta netleştirilmelidir.
Belgelendirme Neden Belirleyici?
Bu tür uyuşmazlıklarda tarafların elindeki tek nesnel dayanak çoğu kez seans kayıtları, onam formları ve personel görevlendirme belgeleridir. Kayıtların eksik tutulması, ispat yükünün fiilen ağırlaşmasına yol açar. Hayvan destekli uygulamalarda ayrıca hayvanın bakım ve veteriner kontrol kayıtları da dosyanın bir parçası hâline gelir.
Değerlendirme
Yukarıdaki başlıklar genel bilgilendirme amacıyla derlenmiştir. Somut bir zarar iddiası, onam tartışması veya veri işleme sorununda dosyanın tüm belgeleriyle birlikte incelenmesi ve konuya özgü hukuki görüş alınması önerilir.