Onaylanmış kuruluş görevlendirilmesine ilişkin tebliğler, belirli ürün gruplarında uygunluk değerlendirmesi yapmaya yetkili kuruluşları ve bu yetkinin kapsamını belirler. Aliment Mühendislik Uluslararası Belgelendirme Gözetim ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin görevlendirilmesine dair düzenleme de bu nitelikte bir işlemdir. Üretici ve ithalatçılar açısından asıl önem taşıyan nokta, alınan belgenin kuruluşun yetki kapsamı içinde kalıp kalmadığıdır.
Onaylanmış Kuruluş Ne Yapar, Ne Yapmaz
Onaylanmış kuruluş, ilgili teknik düzenleme kapsamındaki ürünün uygunluk değerlendirme işlemlerini yürütür; belge düzenler, gözetim faaliyeti yapar ve gerektiğinde belgeyi askıya alır veya iptal eder. Buna karşılık ürünün piyasaya arz edilmesinden ve uygunluğundan hukuken sorumlu olan taraf üreticidir. Belgenin varlığı, üreticinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; yalnızca uygunluğun değerlendirildiğini gösterir.
Kapsam Dışı Belgelendirme Riski
Uygulamada en ciddi risk, kuruluşun görevlendirildiği modül veya ürün grubu dışında düzenlenen belgelerdir. Bu tür bir belge, piyasa gözetimi ve denetimi sırasında geçersiz sayılabilir; ürünün piyasaya arzı durdurulabilir ve idari yaptırım uygulanabilir. Bu nedenle belge alınmadan önce kuruluşun görevlendirme kapsamının, ürünün tabi olduğu teknik düzenleme ile karşılaştırılması gerekir.
Sözleşme Öncesi Kontrol Edilecek Başlıklar
- Görevlendirmenin hangi teknik düzenlemeyi ve hangi modülleri kapsadığı
- Kimlik numarasının ve kapsamının güncel olup olmadığı
- Görevlendirmenin daraltıldığına, askıya alındığına veya kaldırıldığına ilişkin bir işlem bulunup bulunmadığı
- Sözleşmede gözetim, yeniden değerlendirme ve ücretlendirme koşullarının açıkça yazılıp yazılmadığı
- Belgenin geçerlilik süresi ile gözetim denetimlerinin takvimi
Belgenin Askıya Alınması veya İptali
Gözetim sonucunda uygunsuzluk tespit edilirse belge askıya alınabilir veya iptal edilebilir. Bu kararlar üretici bakımından doğrudan sonuç doğurduğundan, kararın hangi tespite dayandığı, düzeltici faaliyet için süre verilip verilmediği ve savunma imkânı tanınıp tanınmadığı incelenmelidir. Kuruluşun iç itiraz mekanizması varsa öncelikle bu yol işletilir; ayrıca idarenin görevlendirmeye ilişkin işlemleri idari yargı denetimine tabidir.
Görevlendirmenin Sona Ermesi Hâlinde Ne Olur
Bir kuruluşun görevlendirmesinin kaldırılması, o kuruluşça daha önce düzenlenmiş belgelerin akıbetini gündeme getirir. Bu durumda belgelerin devri veya yeni bir onaylanmış kuruluş nezdinde işlem yapılması gerekebilir. Üreticinin, ürününü piyasada bulundurmaya devam edebilmek için geçiş sürecini önceden planlaması, ani bir arz durdurma riskini azaltır.
Bu yazı genel çerçeveyi aktarmaktadır. Ürününüzün tabi olduğu teknik düzenleme ve belgenizin kapsamı olaydan olaya değiştiğinden, denetimle karşılaşmadan önce belge zincirinizin hukuki açıdan gözden geçirilmesinde fayda vardır.