Yükseköğretim kurumlarında faaliyet gösteren uygulama ve araştırma merkezleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na dayanılarak çıkarılan yönetmeliklerle kurulur. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Turizm Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de bu türden bir düzenlemedir. Merkezlerin hukuki niteliğini anlamak; verilen kararların kim tarafından, hangi sınırlar içinde alınabileceğini ve bir uyuşmazlıkta hangi mercie gidileceğini belirler.
Merkez Yönetmeliklerinin Ortak İskeleti
Bu yönetmelikler tipik olarak amaç, kapsam, dayanak ve tanımlarla başlar; ardından merkezin faaliyet alanları sayılır. Turizm alanında kurulan merkezlerde faaliyetler genellikle sektöre yönelik araştırma yapmak, eğitim ve sertifika programları düzenlemek, kamu ve özel kuruluşlarla iş birliği geliştirmek, danışmanlık ve proje desteği sunmak biçiminde tanımlanır. Faaliyet alanı maddesi önemlidir: merkezin bu listenin dışına taşan bir iş üstlenmesi, yetki yönünden sakat bir işlem doğurabilir.
Organlar ve Karar Yetkisinin Dağılımı
Merkez yapısı kural olarak üç organ üzerine kuruludur:
- Müdür: Merkezi temsil eder, faaliyetlerin yürütülmesinden rektöre karşı sorumludur; görev süresi ve yardımcılarının atanması yönetmelikte gösterilir.
- Yönetim kurulu: Merkezin çalışma programını karara bağlayan, faaliyet ve mali önerileri değerlendiren organdır.
- Danışma kurulu: Öngörülmüşse, görüş bildiren istişari nitelikte bir organdır; bağlayıcı karar almaz.
Uygulamada en sık görülen hata, danışma kurulu görüşünün bağlayıcı bir karar gibi işleme konulmasıdır. Kurulların işlevi karıştırıldığında ortaya çıkan işlem, yetki ve şekil unsuru bakımından sakatlanır.
Uyuşmazlık Çıktığında Yetkili Merci
Merkez organlarının işlemleri, bir kamu tüzel kişisi olan üniversitenin idari işlemleridir. Personel görevlendirmesi, program kaydının reddi, sertifika verilmemesi gibi kararlara karşı idari yargıda dava açılır ve 2577 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Buna karşılık merkezin üçüncü kişilerle kurduğu bazı özel hukuk ilişkileri, sözleşmenin niteliğine göre adli yargıda görülebilir. İşlemin dayandığı hukuki temel doğru tespit edilmezse yanlış yargı koluna başvurma riski doğar.
Başvuru Öncesi Kontrol Edilecekler
- İşlemi tesis eden organın yönetmelikte bu yetkiye sahip olup olmadığı.
- Kararın usulüne uygun toplantı ve yeter sayıyla alınıp alınmadığı.
- İşlemin ilgiliye ne zaman ve ne şekilde bildirildiği; bildirime ilişkin kayıt.
- Üniversite içinde önce başvurulabilecek bir üst makam bulunup bulunmadığı.
Bu içerik yönetmelik türü düzenlemelerin genel işleyişini anlatmak için hazırlanmıştır; merkezinize ilişkin somut bir karar söz konusuysa yürürlükteki metnin tamamı okunmalı ve konuya özgü destek alınmalıdır.