Serbest muhasebecilik, serbest muhasebeci mali müşavirlik ve yeminli mali müşavirlik asgari ücret tarifeleri, 3568 sayılı Kanun çerçevesinde meslek mensuplarının alabileceği en düşük ücreti belirler. Tarife hem meslek mensubunu hem de hizmet alan mükellefi bağlayan bir taban oluşturur.
Asgari Tarifenin Anlamı
Tarife bir tavan değil tabandır. Taraflar daha yüksek bir ücret kararlaştırmakta serbesttir; ancak tarifenin altında ücret belirlenmesi meslek kuralları bakımından sorun yaratır. Ücretin hiç kararlaştırılmadığı hallerde ise tarife, doğal bir ölçü olarak devreye girer. Bu nedenle sözleşmesiz çalışılan dönemler ücret uyuşmazlığında meslek mensubunun tümüyle savunmasız kaldığı anlamına gelmez.
Sözleşmede Bulunması Gerekenler
- Hizmetin kapsamı: defter tutma, beyanname, tasdik, danışmanlık ayrı ayrı yazılmalı
- Süre ve fesih koşulları
- Ücretin ödeme dönemi ve gecikme halinde işleyecek faiz
- Belgelerin teslim ve iade usulü
- Kapsam dışı işlerin ayrıca ücretlendirileceği kaydı
Özellikle son madde, uygulamada en çok tartışma çıkan noktadır: aylık sözleşme kapsamında sanılan bir inceleme desteği ya da geçmiş yıl düzeltmesi, ayrıca kararlaştırılmadıysa ücretsiz beklenir hale gelir.
Ücret Tahsil Edilemediğinde
Ödenmeyen ücret için genel hükümlere göre icra takibi ya da alacak davası yolu açıktır. Burada belirleyici olan, hizmetin fiilen verildiğinin ispatıdır: imzalı sözleşme, beyanname tahakkuk fişleri, e-defter berat kayıtları ve yazışmalar birlikte güçlü bir delil kümesi oluşturur. Sadece sözlü anlaşmaya dayanan taleplerde ise ispat sorunu ön plana çıkar.
Belge İade Yükümlülüğü ve Hapis Hakkı Tartışması
Sözleşme sona erdiğinde mükellefin defter ve belgelerinin iadesi gündeme gelir. Ücret alacağı bulunması, belgelerin süresiz alıkonulmasını haklı kılmaz; mükellefin vergisel yükümlülüklerini yerine getirememesi ayrı bir zarar doğurabilir. Bu nedenle iade, tutanakla ve liste eşliğinde yapılmalı, teslim edilen evrak karşılıklı imzayla kayda geçirilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Tarife tutarları her yıl yenilendiğinden ve sözleşme metni sonucu doğrudan etkilediğinden, somut bir ücret uyuşmazlığında belgelerin bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.