Üniversite bünyesindeki geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama ve araştırma merkezlerine ilişkin yönetmelikler, merkezin araştırma ve uygulama faaliyetlerini düzenler. Bu alanda hukuki risk, uygulamanın sağlık mevzuatındaki yetki sınırları içinde kalıp kalmadığı ve hastanın gerçek anlamda bilgilendirilip bilgilendirilmediği noktasında yoğunlaşır.
Yetkili Kişi ve Yetkili Yer Şartı
Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları, ancak sağlık mevzuatının izin verdiği yöntemler bakımından, gerekli sertifikaya sahip hekimlerce ve yetkilendirilmiş ünitelerde yapılabilir. Yetkisiz kişilerce yapılan uygulamalar, idari yaptırımların ötesinde ceza hukuku bakımından da sonuç doğurabilir. Bu nedenle merkezde görev alan personelin sertifika ve görevlendirme belgeleri dosyada güncel tutulmalıdır.
Aydınlatılmış Onamın İçeriği
- Uygulanacak yöntemin adı ve işleyişinin hasta diliyle açıklanması
- Beklenen fayda ile birlikte olası yan etki ve komplikasyonların belirtilmesi
- Alternatif tedavi seçeneklerinin ve hiçbir işlem yapılmaması hâlinin anlatılması
- Uygulamanın klasik tıbbi tedavinin yerini almadığının açıkça yazılması
Tanıtım ve Reklam Sınırı
Sağlık hizmetlerinde sonuç vaadi içeren, üstünlük iddia eden veya hasta yönlendirmeye dönüşen tanıtımlar mevzuata aykırıdır. Merkezin internet sayfası, sosyal medya paylaşımları ve broşürleri bu açıdan periyodik olarak gözden geçirilmelidir. Hasta deneyimi paylaşımları da, kişisel verilerin işlenmesi ve tanıtım yasağı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Kayıt Düzeni ve Sorumluluk
- Her uygulama için endikasyonu ve karar gerekçesini dosyaya yazılı olarak işleyin.
- Onam formunun tarihli ve imzalı aslını hasta dosyasında saklayın.
- Uygulama sırasında gelişen olağan dışı durumları aynı gün kayıt altına alın.
- Hasta dosyalarının saklama süresi ve erişim yetkilerini yazılı prosedüre bağlayın.
Zarar İddiası Gündeme Geldiğinde
Hasta zarar iddiasıyla başvurduğunda, tartışma çoğunlukla iki eksende yürür: uygulamanın tıbbi standarda uygunluğu ve aydınlatmanın yeterliliği. Onam formunun matbu ve genel ifadelerden ibaret olması, aydınlatmanın yapıldığını göstermeye çoğu zaman yetmez. Bu nedenle hastaya özgü açıklamaların dosyaya işlenmesi, sonradan en çok işe yarayan kayıt olur.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Sağlık uygulamalarından doğan sorumluluk her olayda ayrı değerlendirildiğinden, hasta dosyası ve onam belgeleriyle birlikte hukuki görüş alınması gerekir.