Bir üniversite bünyesinde kurulan denetim ve risk yönetimi uygulama ve araştırma merkezine ilişkin yönetmelik, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun uygulama ve araştırma merkezi kurulmasına imkân tanıyan hükümlerine dayanır. Bu tür yönetmelikler görünürde teknik metinler olsa da, merkezin aldığı kararların idari işlem niteliği taşıması nedeniyle hukuki sonuç doğurur.
Merkez Yönetmeliklerinin Ortak İskeleti
Uygulama ve araştırma merkezi yönetmelikleri genellikle amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar bölümüyle açılır; ardından merkezin faaliyet alanları, yönetim organları ve bu organların görevleri düzenlenir. Denetim ve risk yönetimi konulu bir merkezde faaliyet alanları çoğunlukla eğitim programları, sertifika çalışmaları, danışmanlık ve yayın faaliyetleri etrafında şekillenir.
Yönetim Organları ve Yetki Sınırı
- Müdür: Rektör tarafından görevlendirilir; merkezi temsil eder ve faaliyetlerin yürütülmesinden sorumludur.
- Yönetim Kurulu: Merkezin çalışma programını ve faaliyet raporunu karara bağlayan asıl karar organıdır.
- Danışma Kurulu: Öngörülmüşse istişari nitelikte görüş verir; kural olarak bağlayıcı karar almaz.
Hukuki uyuşmazlıkların önemli bir kısmı, bir organın diğerinin yetki alanına giren konuda karar almasından doğar. Yetki unsurundaki sakatlık, idari işlemin iptali sebeplerinden biridir.
Akademik Personel Açısından Doğabilecek İhtilaflar
Merkezde görevlendirme, görevden alma veya ücretli faaliyetlerden pay dağıtımı gibi konular, ilgili öğretim elemanının kişisel hukukunu etkiler. Böyle bir işleme karşı önce ilgili idareye başvurulabileceği gibi doğrudan idari yargıya da gidilebilir. Kritik nokta, işlemin ilgiliye usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğidir; kurum içi duyuru panosu ya da sözlü bildirim, sürenin başlangıcı bakımından tartışma yaratır.
Yönetmeliğe Karşı Doğrudan Dava
Yönetmelik, düzenleyici işlem niteliğindedir. Resmî Gazete'de yayımından itibaren doğrudan iptal davasına konu edilebileceği gibi, yönetmeliğe dayanılarak tesis edilen bireysel işlemle birlikte de dava edilebilir. Bu ikinci yol, yayım tarihindeki süreyi kaçıran ilgililer için pratik önem taşır.
İzlenmesi Önerilen Adımlar
- Yönetmeliğin yürürlükteki son hâlini, sonradan yapılan değişikliklerle birlikte teyit edin.
- İtiraz edilecek kararın hangi organ tarafından, hangi maddeye dayanılarak alındığını tespit edin.
- Kurul kararlarının tutanak ve gündem örneklerini bilgi edinme yoluyla talep edin.
- Tebliğ ve başvuru tarihlerini yazılı olarak kayıt altına alın.
Yukarıdaki değerlendirme yönetmelik tipi düzenlemelere ilişkin genel bir çerçeve sunar; her üniversitenin metni ve kurum içi uygulaması farklılık gösterebileceğinden, işleme karşı adım atmadan önce dosyaya özgü inceleme yapılması gerekir.