Serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirlerin hizmet bedeli, 3568 sayılı Kanun çerçevesinde yayımlanan asgari ücret tarifeleriyle bir alt sınıra bağlanır. Tarife bir tavan değil taban belirlediği için, uyuşmazlıklarda asıl tartışma genellikle hangi hizmetin verildiği ve bedelin nasıl kararlaştırıldığı üzerinde döner. Bu rehber, ücret alacağı ya da fazla ödeme iddiasında delil kurgusuna odaklanır.
Yazılı Sözleşmenin Belirleyiciliği
Meslek mensubu ile müşteri arasındaki ilişkide yazılı sözleşme, hem kapsamı hem bedeli ispatın omurgasıdır. Sözleşmede şu noktaların açıkça yer alması, sonraki tartışmaların çoğunu baştan keser:
- Hizmetin konusu: defter tutma, beyanname düzenleme, tasdik, danışmanlık gibi kalemlerin ayrı ayrı sayılması
- Bedelin dönemsel mi yoksa iş bazlı mı olduğu
- Tarifenin altında kalınamayacağına ilişkin kayıt ve yıllık güncelleme mekanizması
- Sözleşmenin sona ermesi hâlinde devir teslim ve belge iadesi usulü
Sözleşme Yoksa Ne Olur?
Yazılı sözleşme bulunmayan hâllerde ücret talebi kendiliğinden düşmez; ancak ispat yükü ağırlaşır. Bu durumda tarife, mahkemece bedelin belirlenmesinde başvurulan objektif ölçütlerden biri hâline gelir. Meslek mensubunun elindeki en güçlü delil, fiilen hizmet verdiğini gösteren kayıtlardır: beyanname onay dökümleri, e-defter berat kayıtları, vergi dairesi ve SGK sistemlerindeki aracılık kayıtları, yazışmalar. Bu kayıtlar dönem dönem eşleştirilerek sunulduğunda, verilen hizmetin kapsamı somutlaşır.
Delil Zincirini Kurmanın Pratik Yolu
- Hizmet dönemlerini takvim yılı esasıyla tablolaştırın; her döneme karşılık gelen belgeyi numaralandırın.
- Elektronik yazışmaları, tarih ve gönderici bilgisi görünecek şekilde çıktı ve dijital nüsha olarak birlikte saklayın.
- Yapılan ödemeleri banka kayıtlarıyla eşleştirin; nakit ödeme iddiaları için makbuz düzenine dikkat edin.
- Aracılık ve sorumluluk sözleşmesi, vekâletname ve şifre teslim tutanakları gibi belgeleri dosyaya ekleyin.
- Talep ettiğiniz bedelin ilgili yıl tarifesindeki hangi kaleme karşılık geldiğini ayrı bir tabloyla gösterin.
Karşı Tarafın Sık Kullandığı Savunmalar
Müşteri tarafında en çok ileri sürülen iddialar, hizmetin hiç ya da gereği gibi verilmediği, bedelin daha düşük kararlaştırıldığı veya ödemenin yapıldığıdır. Bu savunmalara karşı hazırlıklı olmak, delilleri dava öncesinde değil ilişki sürerken düzenli tutmakla mümkündür. İlişki bozulduktan sonra sisteme erişimin kesilmesi, en kritik kayıtlara ulaşmayı zorlaştırabilir; bu nedenle dönemsel yedekleme meslek mensubunun kendi korunması bakımından da anlamlıdır.
Meslek Kuruluşu Yolu
Ücret uyuşmazlıklarında oda nezdindeki uzlaşma ve şikâyet mekanizmaları, dava öncesinde değerlendirilebilecek bir seçenektir. Ayrıca ticari nitelikteki bazı uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulması gerekebileceğinden, doğrudan dava açmadan önce uyuşmazlığın niteliği belirlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Alacağın miktarı, ilişkinin türü ve uygulanacak zamanaşımı süresi somut olaya göre değiştiğinden, dava veya arabuluculuk yoluna gitmeden önce dosyanızın bir avukatla birlikte gözden geçirilmesi tavsiye edilir.