Avukatlara hususi damgalı pasaport düzenlenmesine ilişkin yönetmelik, mesleğin belirli koşullarını sağlayan avukatların bu pasaporttan yararlanmasının usulünü belirler. Uygulamada tartışma çıkan noktalar, başvurunun kendisinden çok koşulların hesabında ve ret kararlarının gerekçesinde yoğunlaşır.
Başvuruda Aranan Temel Unsurlar
Başvurunun omurgasını iki unsur oluşturur: baroya kayıtlı olarak fiilen mesleği icra ediyor olmak ve yönetmelikte öngörülen kıdem koşulunu sağlamak. Bunlara ek olarak, meslekten çıkarma ya da belirli disiplin cezalarının bulunmaması aranır. Bu nedenle başvurudan önce baro sicil durumunun kontrol edilmesi, sonradan çıkacak sürprizleri önler.
Kıdem Hesabında Karışan Noktalar
- Stajda geçen sürenin nasıl değerlendirileceği
- Levhadan silinme ve yeniden kayıt olma hâlinde aradaki dönemin sayılıp sayılmayacağı
- Kamu görevi veya farklı bir statüde geçirilen dönemlerin durumu
- Farklı barolarda geçen sürelerin birleştirilmesi
Bu hususlar, başvuru sahibinin kendi beyanına göre değil, baro kayıtlarındaki tarihlere göre değerlendirilir. Bu nedenle baro sicil özetinin başvuruya eklenmesi ve tarihlerin doğrulanması önemlidir.
Başvuru Zinciri
- Baro nezdinde gerekli belgelerin temini ve durum tespiti
- İlgili birime yapılacak başvuru ve evrakın kayda alınması
- Değerlendirme sonucunun beklenmesi ve sonucun yazılı olarak alınması
- Olumlu sonuç hâlinde pasaport düzenleme işlemlerinin tamamlanması
Her adımda evrakın kayıt numarasının alınması, sonradan yapılacak itirazda başvuru tarihinin ispatı bakımından gereklidir.
Ret Kararına Karşı Ne Yapılmalı?
Ret işlemi idari nitelikte bir işlemdir. İlk yapılması gereken, gerekçenin somut olarak öğrenilmesidir. Gerekçe kıdem hesabına dayanıyorsa, baro kayıtlarıyla desteklenen bir düzeltme talebi çoğu zaman yeterli olur. Gerekçe disiplin kaydına dayanıyorsa, o kaydın niteliği ve kesinleşip kesinleşmediği ayrıca incelenmelidir. İdari başvuru sonuç vermezse yargı yoluna gidilebilir; ancak burada dava açma süresinin işlemin tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başladığı unutulmamalıdır. Sözlü olarak öğrenilen ret, süreyi başlatan tebligat yerine geçmez; bu nedenle kararın yazılı olarak talep edilmesi gerekir.
Pasaportun Kullanımına İlişkin Not
Hususi damgalı pasaport, gidilecek ülkeye giriş bakımından her hâlde vize muafiyeti anlamına gelmez. Muafiyet, ilgili ülkeyle yürürlükte bulunan düzenlemelere bağlıdır. Ayrıca pasaporta esas koşulların sonradan ortadan kalkması hâlinde durumun bildirilmesi yükümlülüğü doğar; bu husus ihmal edildiğinde ayrı bir idari sorun ortaya çıkar.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; başvuru koşulları ve idari uygulama zaman içinde değişebileceğinden, işlem yapılmadan önce bağlı bulunulan barodan ve güncel mevzuattan teyit alınması yerinde olur.