Vakıf üniversitelerinin ana yönetmelikleri, kurumun temel organlarını, bunların görev bölümünü ve karar alma düzenini gösteren çatı metinlerdir. Antalya AKEV Üniversitesi Ana Yönetmeliği de bu işlevi görür. Bir uyuşmazlıkta ilk bakılacak yer çoğu zaman ana yönetmeliktir; çünkü kimin neye karar verebileceği burada yazılıdır.
Akademik Organ / Mütevelli Ayrımı
Vakıf üniversitelerinde akademik konuların karara bağlandığı organlar ile mali ve idari konularda yetkili mütevelli heyeti farklıdır. Ders programı, sınav düzeni ve akademik yükselme akademik organların; bütçe, kadro tahsisi ve ücret politikası ise mütevelli heyetinin alanına girer. Bu iki alanın karışması, itiraz dilekçelerinde en verimli tartışma başlığını oluşturur.
Karar Zincirinin Okunması
- Kararı hazırlayan birim ile onaylayan makam ayrı ayrı belirlenmelidir.
- Bir üst organın onayı gerekiyorsa, onay tarihi kararın yürürlük anını etkiler.
- Yetki devri varsa, devrin yazılı ve konu bakımından sınırlı olması aranır.
Personel İlişkilerinde Farklı Hat
Ana yönetmelik, akademik ve idari personelin göreve alınmasına ilişkin genel düzeni gösterse de, personel ile kurum arasındaki ilişki iş hukuku kurallarına tabi olabilir. Sözleşme yenilenmemesi, ücret farkı ya da kıdem talepleri bu hattan yürür ve süreleri farklıdır. Öğrencilik statüsüne ilişkin bir işlemle personel uyuşmazlığını aynı çerçeveye koymak, sonuçsuz başvurulara yol açar.
İç Yönergelerin Rolü
Ana yönetmeliğin altında çıkarılan yönergeler, uygulamanın ayrıntısını belirler. Bir yönerge hükmü ana yönetmeliğe aykırıysa, üst metnin uygulanması gerekir. İtirazda önce yönergenin, sonra ana yönetmeliğin ilgili maddesinin karşılaştırılması bu nedenle önemlidir. Yönergenin yayımlandığı tarih ve yürürlük hükmü de ayrıca kontrol edilmelidir.
Başlangıç Kontrolü
- Kararın hangi organdan çıktığını ve yönetmelikteki dayanağını tespit edin.
- Konunun akademik mi, mali/idari mi, personel mi olduğunu ayırın.
- Uygulanan yönerge ile ana yönetmelik arasında çelişki olup olmadığına bakın.
- Her hat için ayrı başvuru yolu ve süre planı kurun.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir; kurumsal yapıya ilişkin uyuşmazlıklarda metinlerin güncel hâli belirleyici olduğundan, adım atmadan önce hukuki inceleme yaptırmanız uygun olur.