Türkiye Kıyı ve Liman Yapıları Deprem Yönetmeliği, rıhtım, iskele, dalgakıran ve liman altyapısının deprem ve buna bağlı etkiler karşısındaki tasarım esaslarını belirler. Kıyıda yer alan bu yapılar aynı anda birden çok mevzuata ve birden çok idareye tabi olduğundan, uyuşmazlık çıktığında ilk cevaplanması gereken soru esas değil, yetkidir.
Kıyı Alanında Çok Katmanlı İdari Yapı
Kıyı ve dolgu alanlarındaki yapılaşma, 3621 sayılı Kıyı Kanunu ile belirlenen sınırlar içinde yürür. Buna imar planı onayı, çevresel değerlendirme süreci, liman işletme izni ve kullanım hakkına ilişkin işlemler eklenir. Her biri farklı idarenin işlemi olduğundan, dava açılacak işlemin hangisi olduğu yanlış belirlendiğinde, süresi geçmiş bir işleme karşı dava açılmış olur.
Adli Yargı mı İdari Yargı mı?
- Plan onayı, izin verilmesi veya iptali gibi tek yanlı idari işlemlere karşı 2577 sayılı Kanun uyarınca idari yargı yolu açıktır.
- İdare ile yüklenici arasındaki sözleşmenin niteliği, uyuşmazlığın idari sözleşme sayılıp sayılmayacağını belirler; bu nitelendirme yargı kolunu değiştirir.
- Üçüncü kişilerin uğradığı zarara ilişkin taleplerde, zararın idarenin hizmet kusurundan mı yoksa özel hukuk ilişkisinden mi doğduğu ayrımı yapılmalıdır.
Yetkili Yer Sorunu
İdari davalarda yetkili mahkeme, taşınmazın ya da işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre değişebilir. Kıyı yapılarında proje sahasının bulunduğu il ile izni veren merkezî idarenin bulunduğu il farklı olduğundan, yetki itirazı sık görülür. Yetkisiz mahkemede geçen süre esas bakımından kayıp yaratmasa da, yürütmenin durdurulması talebinin sonuçlanmasını geciktirir ve bu gecikme inşaat sürerken telafi edilemez sonuçlar doğurabilir.
Dava Öncesi Analiz Adımları
- Hangi işlemin sizi doğrudan etkilediğini ve tebliğ/öğrenme tarihini belirleyin.
- İşlemi tesis eden idareyi, imza ve onay makamından teyit edin.
- Yürütmenin durdurulması talebini, işin fiilen ilerleme hızına göre zamanlayın.
- Aynı sahaya ilişkin daha önce açılmış davaları ve verilmiş kararları araştırın.
Bu değerlendirme genel niteliktedir. Kıyı yapılarında yetki ve görev tespiti dosyanın belgelerine bağlı olduğundan, dava açmadan önce işlem dosyasının bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.