Üniversitelerin bağımlılıkla mücadele merkezleri; danışmanlık, eğitim ve araştırma faaliyetleri yürütür. Bu faaliyetlerde toplanan bilgi, sıradan bir kayıt değil, kişinin sağlık durumuna ilişkin en hassas veridir. Merkezin hukuki sorumluluğu da büyük ölçüde bu verinin korunmasında yoğunlaşır.
Sağlık Verisinin Özel Konumu
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, sağlık bilgilerini özel nitelikli kişisel veriler arasında sayar ve işlenmesini daha sıkı koşullara bağlar. Bağımlılık sürecine ilişkin kayıtlar, danışan hakkında damgalayıcı sonuç doğurma potansiyeli taşıdığından, merkez içinde erişim yetkisi dar tutulmalıdır.
Aydınlatma ve Rıza Uygulamada Nasıl Kurulur?
- Danışana, verisinin hangi amaçla ve ne kadar süreyle tutulacağı anlaşılır dille aktarılmalıdır.
- Araştırma amaçlı kullanım, danışmanlık hizmetinden ayrı biçimde açıklanmalı ve ayrıca ele alınmalıdır.
- Bilimsel yayınlarda kimliği belirlenebilir kılan ayrıntılar çıkarılmalıdır.
- Rızanın geri alınabileceği ve bunun sonuçları önceden bildirilmelidir.
Reşit Olmayan Danışanlarda Ek Denge
Çocuk danışanlarda veli veya vasinin bilgilendirilmesi ile çocuğun mahremiyeti arasındaki denge, merkezin en zorlu konularından biridir. Merkezin bu konuda önceden yazılı bir yaklaşım belirlemesi, her olayda ayrı ayrı karar vermenin yarattığı belirsizliği azaltır.
Veri İhlali Ortaya Çıktığında Yapılacaklar
- İhlalin kapsamını ve etkilenen kayıt sayısını gecikmeden tespit edin.
- Erişimi derhal kısıtlayıp teknik kayıtları (log) muhafaza edin; bunlar sonraki incelemenin temel delilidir.
- KVKK kapsamındaki bildirim yükümlülüklerini ilgili kurul ve ilgili kişiler bakımından ayrı ayrı değerlendirin.
- İhlalin nedenini gösteren iç inceleme raporunu yazılı olarak hazırlayın.
Sorumluluğun Kişisel Boyutu
Verinin hukuka aykırı biçimde üçüncü kişilerle paylaşılması, idari yaptırımın yanı sıra Türk Ceza Kanunu'ndaki kişisel verilere ilişkin suçlar bakımından da inceleme konusu olabilir. Bu nedenle merkez çalışanlarının yetki ve sınırları görev tanımında açıkça belirtilmelidir.
Bu metin genel bir çerçeve sunar; merkezinizin veri işleme düzeni, aydınlatma metinleri ve saklama süreleri için ayrı bir uyum çalışması yapılması ve somut olayda hukuki görüş alınması yerinde olur.