Lisanslı yediemin depoları ücret tarifesi, icra takipleri kapsamında haczedilerek muhafaza altına alınan malların depolanmasında uygulanacak bedelleri gösterir. Borçlu ve alacaklı açısından buradaki tehlike sessizce büyür: muhafaza süresi uzadıkça depo ücreti, çoğu kez malın değerine yaklaşır veya onu aşar.
Ücret Kimden Tahsil Edilir?
Uygulamada muhafaza gideri takip masrafı olarak öncelikle alacaklıdan istenir; takip sonunda ise borçlunun sorumluluğuna gider olarak yazılır. Malın satılamaması veya takibin düşmesi hâlinde bu kalemin kimin üzerinde kalacağı tartışması, tarafların erken hareket etmesini gerektirir.
Aracın veya Malın Bir An Önce Çıkarılması
- Borç ödendi veya takip kaldırıldıysa, derhâl icra dosyasından haczin kaldırılması ve yazının depoya iletilmesi talep edilir.
- Depo, yazıyı almadan teslim yapmayacağı için, yazının depoya ulaştığı teyit edilmelidir.
- Teslim gününe kadar ücret işlemeye devam ettiğinden, her gecikme doğrudan maliyettir.
- Teslim sırasında malın durumunu gösteren tutanak ve fotoğraf alınmalıdır.
Fazla Tahsil Edilen Ücrete İtiraz
Depo tarafından istenen bedel, yürürlükteki tarifeye ve fiilî muhafaza gün sayısına göre denetlenir. Giriş tarihi, mal cinsi ve tarifedeki kalem yanlış uygulandıysa, itiraz icra dosyası üzerinden icra müdürlüğüne yapılır; müdürlük işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır. Bu şikâyetin dayanağı, tarifeye aykırılığın hesap tablosuyla gösterilmesidir.
Değeri Düşen Mal ve Muhafaza Zararı
- Depoya girişte mal durum tespiti yapılmamışsa, sonradan oluşan hasarın ispatı güçleşir
- Muhafaza sırasında bozulma veya değer kaybı iddiası, giriş-çıkış tutanaklarının karşılaştırılmasıyla ileri sürülür
- Yediemin sıfatının getirdiği özen yükümlülüğü, ayrı bir sorumluluk tartışması doğurabilir
Masrafın Büyümesini Önleyen Pratik Tedbir
Satışı uzun sürecek mallarda tarafların, malın erken satışı veya paraya çevrilmesi konusunda icra dosyasına ortak talep sunması, hem alacaklının tahsil ihtimalini artırır hem de borçlunun sorumlu tutulacağı gider yükünü sınırlar.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; icra dosyanızın aşaması ve muhafaza tutanaklarının içeriği sonucu doğrudan etkileyeceğinden, dosya örneğiyle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olacaktır.