Sürdürülebilirlik ve dijital dönüşüm alanında kurulan üniversite merkezleri, hem çevresel raporlama hem de veri işleme yoğun projeler yürütür. İstanbul Medipol Üniversitesi Sürdürülebilir Kalkınma ve İkiz Dönüşüm Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği kapsamındaki çalışmalarda uyum riski, klasik akademik merkezlere göre daha çok yönlüdür.
Vakıf Üniversitesi Merkezlerinde Karar Yapısı
Vakıf yükseköğretim kurumlarında da merkezlerin kuruluşu ve yönetmelikleri 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde şekillenir. Merkez müdürünün, yönetim kurulunun ve mütevelli heyetinin yetki alanları birbirine karıştırıldığında, özellikle bütçe ve dış protokol konularında yetkisiz işlem riski doğar. Bir projenin imza aşamasına gelmeden önce imza yetkisinin kaynağı yazılı olarak teyit edilmelidir.
Sürdürülebilirlik Raporlamasında Doğruluk Yükümlülüğü
- Rapor edilen çevresel verinin ölçüm yöntemi ve kaynağı belgelenmelidir.
- Üçüncü kişilere sunulan sürdürülebilirlik beyanlarının gerçeğe aykırı olması, ticari alanda haksız rekabet tartışmasına yol açabilir.
- Raporun hazırlanmasında kullanılan varsayımlar metinde açıkça gösterilmelidir.
- Doğrulama hizmeti alınıyorsa, doğrulayan kuruluşun bağımsızlığı belgelenmelidir.
Dijital Dönüşüm Projelerinde Veri ve Platform Riski
İkiz dönüşüm projeleri çoğunlukla sensör verisi, kullanıcı verisi ve platform üzerinde işlenen içerikle ilerler. Kişisel veri işlendiğinde 6698 sayılı Kanun kapsamında hukuki sebebin baştan belirlenmesi, veri işleme envanterinin tutulması ve yurt dışına aktarım söz konusuysa aktarım şartlarının sağlanması gerekir. Proje kapsamında bir internet platformu işletiliyorsa 5651 sayılı Kanun bakımından yer sağlayıcı yükümlülükleri de değerlendirilmelidir.
Fikri Hak ve Yazılım Lisansları
Geliştirilen yazılımın hak sahipliği, üniversite ile geliştirici arasında yazılı olarak belirlenmediğinde ticarileştirme aşamasında ihtilaf çıkar. Açık kaynak bileşen kullanılıyorsa lisans koşullarının kapsamı incelenmeli, kapalı dağıtımla bağdaşmayan lisanslar projenin başında ayıklanmalıdır.
Uyum Kontrol Listesi
- Proje başlangıcında yetki, bütçe ve imza zincirinin yazılı teyidi.
- Kişisel veri işleniyorsa hukuki sebep ve aydınlatma metninin hazırlanması.
- Fikri hak paylaşımının sözleşmeye bağlanması.
- Raporlanan verilerin ham kaynaklarının arşivlenmesi.
- Proje sonunda veri imha ve devir işlemlerinin tutanağa bağlanması.
Bu değerlendirme genel uyum başlıklarını göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Yürütülen belirli bir proje, veri aktarımı veya lisans yapısı bakımından somut koşullara göre ayrı bir hukuki inceleme yapılması yerinde olur.