Büyükşehir belediyelerinin imar yönetmelikleri, üst ölçekli plan kararları ile parsel bazındaki yapılaşma arasındaki bağı kuran metinlerdir. İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği de yapı ruhsatı, yapı kullanma izni, çekme mesafeleri, kat adedi ve eklenti kullanımları gibi başlıklarda ilçe belediyelerinin işlemlerine çerçeve çizer. Uygulamada uyuşmazlıkların büyük kısmı yönetmeliğin kendisinden değil, somut parselde nasıl yorumlandığından doğar.
Yönetmelik mi, Plan Notu mu Uygulanacak?
Ruhsat reddi ya da tadilat taleplerinin reddinde ilk sorulması gereken soru, dayanağın yönetmelik hükmü mü yoksa uygulama imar planının plan notu mu olduğudur. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile büyükşehir yönetmeliği arasındaki ilişki, İmar Kanunu'nun çizdiği yetki çerçevesine göre değerlendirilir. Dilekçenizde yalnızca "haksız ret" demek yerine, işlemin dayandığı maddeyi ve o maddenin somut parsele neden uymadığını göstermek gerekir.
İdari Aşamayı Boş Geçmeyin
Ruhsat işlemleri karmaşık teknik verilere dayandığından, doğrudan dava yerine önce ilgili idareye başvurup işlemin gerekçesini yazılı olarak istemek çoğu zaman daha verimlidir. İdari Yargılama Usulü Kanunu, dava açma süresi içinde idareye yapılan başvurunun süreye etkisini düzenler; bu mekanizmayı bilinçli kullanmak, teknik dosyayı toplamak için nefes alanı yaratır.
Başvuru dosyasında bulunması gerekenler
- Onaylı imar durumu belgesi ve varsa aplikasyon krokisi
- Reddedilen projenin ilgili paftaları ve müellif açıklaması
- Ret yazısının tebliğ zarfı veya elektronik tebligat kaydı
- Aynı adada emsal uygulamaları gösteren ruhsat örnekleri
İptal Davasında Sık Kaçırılan Noktalar
Yönetmelik hükmüne dayalı bireysel işleme karşı dava açarken, mümkün olduğunda hem işlemin hem de dayanağı düzenleyici işlemin birlikte hedef alınıp alınmayacağı değerlendirilmelidir. Yürütmenin durdurulması talebi, inşaatın durdurulduğu ya da yıkım kararı verildiği hâllerde ayrı bir öneme sahiptir; talebi somut ve telafisi güç zarar anlatımıyla desteklemek gerekir.
Yapı Tatil Tutanağı Sonrası Takvim
- Tutanağın yapıya asıldığı tarihi ve muhtara tebliğ kaydını not edin.
- Aykırılığın giderilebilir nitelikte olup olmadığını teknik olarak raporlayın.
- Encümen kararının tebliğini bekleyip idari para cezası ile yıkım kararını ayrı ayrı değerlendirin.
- Süre işlemeye devam ederken keşif ve bilirkişi talebinizi dilekçeye baştan yazın.
Buradaki açıklamalar yönlendirici niteliktedir. İmar uyuşmazlıkları parselin plan durumuna ve yerel uygulamaya göre değiştiğinden, dosyanızı bir hukukçu ve teknik müşavirle birlikte incelemeniz yerinde olur.