Kirletici Salım ve Taşıma Kaydı Yönetmeliği, belirli faaliyetleri yürüten işletmelerin havaya, suya ve toprağa yaptıkları kirletici salımları ile atık transferlerini kayıt altına alıp bildirmesini öngörür. Düzenlemenin dayanağı 2872 sayılı Çevre Kanunu'dur ve amacı, çevresel verinin izlenebilir ve kamuya açık hale gelmesidir. İşletme açısından bu, düzenli ve doğrulanabilir bir veri üretme yükümlülüğü anlamına gelir.
Bildirim Yükümlüsü Kim?
Yükümlülük, yönetmelik kapsamındaki faaliyet listelerinde yer alan ve belirlenen eşikleri aşan işletmeler bakımından doğar. Buradaki ilk hata, kapsam değerlendirmesinin yüzeysel yapılmasıdır. Bir tesisin birden çok faaliyet kolu varsa, her biri ayrı ayrı değerlendirilmeli; kapasite artışı veya süreç değişikliği sonrası kapsam durumu yeniden gözden geçirilmelidir.
Verinin Doğruluğu Neden Kritik?
Bildirilen veriler, çevresel denetimlerde ve gerektiğinde adli süreçlerde işletmenin kendi beyanı olarak karşısına çıkar. Bu nedenle:
- Ölçüm ve hesaplama yönteminin kayıt altına alınması gerekir.
- Yetkili laboratuvar raporları ile bildirilen değerler arasındaki tutarlılık korunmalıdır.
- Tahmini hesaplamalar kullanılıyorsa, kullanılan yöntem ve varsayımlar belgelenmelidir.
- Geriye dönük düzeltme yapılıyorsa, düzeltmenin gerekçesi kayda geçirilmelidir.
Yanlış veya eksik beyan, yalnızca bildirim eksikliği olarak değil; ilerideki bir çevresel uyuşmazlıkta işletmenin savunmasını zayıflatan bir unsur olarak da sonuç doğurur.
Atık Transferinde Zincir Sorumluluğu
Atığın tesisten çıkışı, sorumluluğun sona ermesi anlamına gelmez. Taşıyıcı ve bertaraf/geri kazanım tesisinin yetki belgeleri kontrol edilmeli, transfer belgeleri saklanmalıdır. Yetkisiz bir taşıyıcıya teslim edilen atık nedeniyle doğan çevresel zararda, atık üreticisinin sorumluluğu gündeme gelebilir. Bu nedenle tedarikçi ve taşıyıcı belgelerinin geçerlilik tarihleri düzenli izlenmelidir.
İdari Yaptırım Kararı Geldiğinde
- Tutanaktaki tespitin dayandığı ölçüm ve tarihleri kontrol edin.
- Tesisin o dönemdeki üretim ve bakım kayıtlarıyla tespiti karşılaştırın.
- Savunma hakkının usulüne uygun tanınıp tanınmadığını inceleyin.
- Yaptırım kararının tebliğ tarihini belgeleyerek başvuru süresini takvime alın.
- Gerekiyorsa idari yargıda iptal başvurusu için hazırlığı erken başlatın.
İç Kontrolün Getirisi
Bildirim döneminden önce yapılacak bir iç kontrol; eşik aşımlarını, eksik ölçümleri ve belge boşluklarını denetimden önce görünür kılar. Kendi tespit ettiğiniz eksikliği düzeltmek, denetimde tespit edilen bir aykırılığa göre her zaman daha yönetilebilir bir tablodur.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunmakta olup yönetmelik ekleri ve eşik değerleri güncellenebilmektedir. Kapsam değerlendirmesi ve yaptırım kararına itiraz gibi konularda, tesisinize ait ölçüm ve belge setiyle birlikte hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.