Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının uzaktan kimlik tespiti yapmasına ve sözleşme ilişkisini elektronik ortamda kurmasına ilişkin tebliğ, dijital yatırım hizmetlerinin giriş kapısını düzenler. Bu kapı iki yönlü risk taşır: müşteri için hesabın kötüye kullanılması, kurum için uyumsuzluk yaptırımı.
Uzaktan Kimlik Tespiti Neden Bu Kadar Kritik
Yatırım hesabı, doğrudan para hareketine imkân veren bir ilişkidir. Kimlik tespitinin zayıf yapılması hâlinde başkası adına hesap açılması, sahte belgeyle işlem yapılması veya hesabın üçüncü kişilerce kullandırılması gündeme gelir. Bu nedenle görüntülü görüşme, belge doğrulama ve kimlik belgesinin güvenlik unsurlarının kontrolü teknik ayrıntı değil, hukuki sorumluluğun merkezidir.
Kurum Tarafında Uyum Kontrol Listesi
- Görüntülü görüşme kayıtlarının bütünlüğünün ve saklama süresinin sağlanması
- Sürecin kesintiye uğradığı hâllerde işlemin tamamlanmamış sayılması ve yeniden başlatılması
- Sözleşmenin elektronik ortamda kurulmasında müşterinin iradesinin kanıtlanabilir biçimde kayda alınması
- Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesi mevzuatı kapsamındaki yükümlülüklerle uyumun ayrıca kontrolü
- Kişisel veri işleme faaliyetinin 6698 sayılı KVKK çerçevesinde aydınlatma ve açık rıza yönünden değerlendirilmesi
Biyometrik Veri ve Veri Koruma Boyutu
Yüz doğrulamaya dayalı süreçlerde işlenen veri, niteliği itibarıyla özel önem taşır. Sürecin tasarımında amaçla sınırlılık, saklama süresinin belirlenmiş olması ve verinin yalnızca kimlik tespiti amacıyla kullanılması gerekir. Aynı kaydın pazarlama veya profilleme amacıyla kullanılması, ayrı bir hukuka aykırılık iddiası doğurur.
Müşteri Tarafında: Hesabım İzinsiz Açıldı Diyorsanız
- Kuruma yazılı başvuru yaparak kimlik tespiti kayıtlarının ve işlem geçmişinin örneğini talep edin.
- Talebinizi aynı anda hem müşteri hizmetleri hem de resmî yazışma kanalından iletin; tarih kaydı önemlidir.
- Kimliğinizin kötüye kullanıldığını düşünüyorsanız suç duyurusunda bulunun ve dosya numarasını kuruma bildirin.
- Zararın tazmini için kurumun kimlik tespiti yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirip getirmediğini inceletin.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarına Özgü Nokta
Kripto varlık platformlarında müşteri kabul süreci, transfer edilen varlığın izlenebilirliğiyle birlikte değerlendirilir. Hesap açılışındaki kimlik doğrulama zafiyeti, sonradan yapılan transferlerin geri alınmasını fiilen imkânsız hâle getirdiği için, zarar doğduğunda tartışma çoğunlukla kurumun özen yükümlülüğü üzerinde yoğunlaşır.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır. Hesabın izinsiz kullanımı iddiasında delillerin hızla toplanması gerektiğinden, başvuru dilekçeleri hazırlanmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.