Üniversitelerin ağız ve diş sağlığı merkezleri, hem sağlık hizmeti sunan hem de eğitim ve araştırma yürüten çift kimlikli yapılardır. Karadeniz Teknik Üniversitesi bünyesindeki merkez bakımından da bu ikilik, kayıt tutmadan sorumluluğa kadar birçok başlıkta özel bir dikkat gerektirir. Aşağıda, uygulamada dosyaların en çok zorlandığı noktalar sıralanmıştır.
Eğitim Amaçlı Uygulama ile Hizmet Sunumunun Ayrımı
Bir işlemin öğrenci veya asistan tarafından, sorumlu öğretim üyesinin gözetiminde yapılması hizmetin niteliğini değiştirmez; ancak hastanın bu duruma ilişkin önceden ve açıkça bilgilendirilmiş olması beklenir. Gözetim ilişkisinin dosyada görünür olmaması, sonradan doğan uyuşmazlıklarda kurumun konumunu zayıflatan başlıca eksikliktir.
Aydınlatılmış Onamın İçeriği
- Planlanan işlem, alternatifleri ve işlem yapılmazsa doğabilecek sonuçlar.
- Sık görülen ve ciddi sonuç doğurabilecek riskler, genel ifadelerle değil somut biçimde.
- Tedavinin tahmini süresi ve seans planı; protez gibi aşamalı işlemlerde ara aşamaların açıklanması.
- Onamın işlem öncesinde, hastanın soru sorabileceği bir zaman aralığında alınması.
Matbu formun imzalatılması tek başına yeterli sayılmayabilir; belirleyici olan, bilgilendirmenin gerçekten yapıldığını gösteren kayıttır.
Hasta Kayıtları ve Radyolojik Görüntüler
Diş hekimliğinde tedavi öncesi ve sonrası görüntüler, uyuşmazlığın çözümünde merkezî delildir. Bu nedenle görüntülerin tarih ve hasta eşleşmesi kesin olacak biçimde saklanması, sonradan değiştirilmediğinin gösterilebilmesi önem taşır. Hasta kayıtları aynı zamanda kişisel sağlık verisidir; 6698 sayılı Kanun kapsamında erişim yetkisinin sınırlandırılması ve saklama sürelerinin belirlenmesi gerekir.
Şikâyet ve Tazminat Yolu
Kamu üniversitesi bünyesindeki bir merkezde sunulan hizmetten kaynaklanan zararlarda, kural olarak idarenin hizmet kusuruna dayalı sorumluluğu gündeme gelir ve uyuşmazlık idari yargıda görülür. İzlenmesi gereken hat şöyle özetlenebilir:
- Tedavi dosyasının ve görüntülerin tam örneğinin talep edilmesi.
- İdareye başvurularak zararın karşılanmasının istenmesi.
- Ret veya zımni ret üzerine süresi içinde tam yargı davası açılması.
Ayrıca meslek mensubuna yönelik disiplin başvurusu, tazminat sürecinden bağımsız olarak yürütülebilir.
Kurum Tarafında Riski Azaltan Uygulamalar
Randevu ve seans kayıtlarının elektronik ortamda tutulması, komplikasyon gelişen olgularda ayrıntılı not düşülmesi ve hastaya verilen bakım talimatlarının yazılı teslim edilmesi, ileride oluşacak tartışmaların büyük kısmını baştan önler.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Sağlık hizmetinden doğan uyuşmazlıklarda bilirkişi incelemesi ve dosya içeriği belirleyici olduğundan, somut olayda sağlık hukuku ile ilgilenen bir hukukçuya başvurmanız uygun olur.