Özel beslenme amaçlı gıdalar, belirli bir tüketici grubunun beslenme ihtiyacını karşılamak üzere üretilir. Bu ürün grubunda hukuki riskin merkezi, ürünün bileşiminden çok tanıtımında kullanılan ifadelerdir. Bir gıdaya hastalık iyileştirici nitelik atfeden her beyan, ürünü hızla farklı bir mevzuat rejiminin kapsamına sürükleyebilir.
Gıda ile İlaç Arasındaki İnce Çizgi
Bir ürünün ambalajında veya tanıtımında hastalıkları önlediği, tedavi ettiği ya da iyileştirdiği yönünde ifade kullanılması, ürünün beşerî tıbbi ürün gibi değerlendirilmesi sonucunu doğurabilir. Bu, yalnızca reklam yaptırımıyla sınırlı kalmayan, ruhsatsız ürün üretimi tartışmasına kadar uzanan ağır bir risktir. Bu nedenle metinlerin hukuki kontrolü tasarım aşamasında yapılmalıdır.
Riskli İfade Kalıpları
- Belirli bir hastalığın adını anıp iyileşme ima eden cümleler.
- Doktor, diyetisyen veya sağlık kuruluşu görüntüsüyle güven telkin eden görseller.
- Bilimsel dayanağı gösterilmeden "klinik olarak kanıtlanmış" türü genel ifadeler.
- Tüketici yorumları üzerinden dolaylı olarak kurulan tedavi iddiaları.
Reklam Denetiminin İşleyişi
Tüketiciye yönelik tanıtımlar 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında Reklam Kurulu denetimine tabidir. Kurul, aykırı bulduğu reklam için durdurma ve idari para cezası yönünde karar verebilir. Kararın tebliğinden sonra idari yargı yolu açıktır; ancak bu aşamaya gelinmeden önce reklamın kendisinin gözden geçirilmesi çok daha az maliyetlidir.
Dijital Mecra ve Etkileyici İş Birlikleri
- İş birliği sözleşmesinde kullanılacak ifadelerin sınırını yazılı olarak belirleyin.
- Ticari iş birliğinin açıkça belirtilmesi yükümlülüğünü sözleşmeye ekleyin.
- Yayınlanan içeriğin ekran görüntüsünü tarihli olarak arşivleyin.
- Aykırı içerik tespitinde kaldırma talebinizi kayıtlı biçimde iletin.
Belge Dosyasını Önceden Kurmak
Her beyan için dayanak dosyası tutulması, denetim sırasında en hızlı savunma aracıdır. Bu dosya bileşim analizi, kaynak literatür referansı ve tasarım onay kayıtlarını içermelidir. Denetim geldikten sonra toplanan belgeler çoğu zaman geç kalır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Ürününüzün kategorisi ve kullandığınız tanıtım metinleri farklı sonuçlar doğurabileceğinden, kampanya başlamadan önce hukuki inceleme yaptırmanız faydalı olur.