İstinye Üniversitesi Ağız ve Diş Sağlığı Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, hem sağlık hizmeti sunulan hem de eğitim ve araştırma yapılan bir merkezin işleyişini düzenler. Bu ikili niteliği nedeniyle merkezde hasta hakları, öğrenci eğitimi ve bilimsel araştırma yükümlülükleri iç içe geçer. Aşağıda, uygulamada en çok uyuşmazlık doğuran konular ele alınmıştır.
Eğitim Amaçlı Uygulamalarda Hastanın Bilgilendirilmesi
Üniversite bünyesindeki sağlık merkezlerinde tedavinin öğrenci ya da asistan tarafından, sorumlu öğretim üyesi gözetiminde yapılması olağandır. Ancak hastanın, işlemi kimin gerçekleştireceği konusunda önceden bilgilendirilmesi gerekir. Bilgilendirmenin yapılmaması, tedavi teknik olarak doğru yürütülmüş olsa bile aydınlatma yükümlülüğünün ihlali olarak değerlendirilebilir. Bilgilendirmenin yazılı forma işlenmesi ve hastanın imzasıyla belgelenmesi standart olmalıdır.
Aydınlatılmış Onam Formunun İçeriği
Diş hekimliği uygulamalarında onam formu, matbu ve genel ifadelerle yetinmemelidir. İçermesi gereken asgari unsurlar şunlardır:
- Planlanan işlemin adı, aşamaları ve tahmini süresi
- Alternatif tedavi seçenekleri ve tedavi yapılmaması hâlinde beklenen gidişat
- İşleme özgü riskler ve olası komplikasyonlar
- Tedavinin tahmini bedeli ve seans sayısı
- Hastanın soru sorma imkânı bulduğuna ve düşünme süresi tanındığına ilişkin kayıt
Onam, işlem başlamadan makul bir süre önce alınmalı; hastanın tedavi koltuğunda imzalattırılan formlar sonradan geçerlilik tartışmasına konu olabilir.
Hasta Kayıtları ve Görüntülerin Korunması
Ağız ve diş sağlığı hizmetlerinde radyografiler, ağız içi fotoğraflar ve model kayıtları tutulur. Bu veriler 6698 sayılı Kanun kapsamında sağlık verisi niteliğindedir ve özel bir koruma rejimine tabidir. Verinin bilimsel yayında, eğitim sunumunda ya da tanıtımda kullanılabilmesi için tedavi onamından ayrı, açık ve amaca özgü bir onam alınması gerekir. Görüntülerin kimliksizleştirilmesi de tek başına her zaman yeterli sayılmaz; kişinin tanınabilir olması hâlinde onam aranır.
Ücretlendirme ve Bilgilendirme
Tedavi planı değiştiğinde ortaya çıkan ek maliyetin hastaya önceden bildirilmesi, sonradan doğan ücret uyuşmazlıklarının büyük bölümünü önler. Yazılı tedavi planı ve fiyat bilgisinin hastaya verilmesi, ödemelerin belgelendirilmesi ve iptal/iade koşullarının önceden açıklanması iyi uygulama örnekleridir.
Şikâyet ve Uyuşmazlık Yolları
Hasta, memnuniyetsizliğini önce merkezin hasta iletişim birimine iletebilir; ayrıca sağlık idaresine ve ilgili meslek odasına başvuru yolu açıktır. Zarar iddiası taşıyan olaylarda hukuki süreç, tedavi ilişkisinin niteliğine göre sözleşmeye veya haksız fiile dayandırılabilir. Her hâlde belirleyici olan, tedavi kayıtlarının eksiksizliğidir: anamnez, muayene bulguları, radyografiler, seans notları ve onam formu birlikte değerlendirilir. Kaydı tutulmayan işlem, uygulamada yapılmamış sayılma riski taşır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla yazılmıştır. Tedaviden doğan bir zarar iddianız veya bir hasta şikâyetiyle karşı karşıyaysanız, tedavi dosyasının tamamı incelenmeden sağlıklı bir değerlendirme yapılamaz; alanında çalışan bir hukukçuya başvurmanız önerilir.