Taşınmazın bulunduğu ilçeye gitmeden, bulunduğunuz yerdeki tapu müdürlüğü üzerinden devir, ipotek ya da terkin işlemi yaptırmak mümkündür. Bu imkânı düzenleyen yönetmelik, hem taşınmazın kayıtlı olduğu birim dışındaki müdürlüklerde işlem yapılmasına hem de alıcı ile satıcının ayrı ayrı şehirlerde bulunması hâlinde işlemin iki birim arasında yürütülmesine dair usulü belirler.
İki Ayrı İhtiyaç, İki Ayrı Yöntem
Uygulamada birbirine karıştırılan iki durum vardır. Birincisi yetki alanı dışında işlem: taşınmaz Ordu'da kayıtlıdır ancak taraflar İstanbul'daki bir tapu müdürlüğüne başvurur; işlemi bu müdürlük yürütür. İkincisi tarafların farklı birimlerde bulunması: satıcı Ankara'da, alıcı İzmir'de resmî senedi imzalar, iki müdürlük elektronik ortamda eşleşerek tek bir işlemi tamamlar. Hangi yöntemin seçileceği, tarafların fiziken bir araya gelip gelemeyeceğine göre belirlenir.
Başvuru Sırası ve Randevu Disiplini
- Taşınmazın güncel tapu kaydı ve varsa şerh/beyan durumu önceden kontrol edilir.
- Web tapu üzerinden başvuru oluşturulur; farklı birimlerde imza yapılacaksa her iki taraf da kendi bulunduğu müdürlükten randevu alır.
- Taraf kimlik belgeleri, vekâletname varsa aslı, zorunlu belgeler (deprem sigortası, belediye değer belgesi gibi) hazırlanır.
- Harç ve döner sermaye tahakkuku yapılır; ödeme yapılmadan senet düzenlenmez.
- Resmî senet, tarafların ayrı ayrı bulundukları birimlerde okunup imzalanır ve tescil tamamlanır.
Vekâletnamenin Kritik Rolü
Uzaktan yürütülen işlemlerde en sık takılma noktası vekâletnamedir. Tapuda kullanılacak vekâletnamenin, yapılacak işlemi açıkça içermesi ve vekilin fotoğraflı olması aranır. "Genel vekâletname var" varsayımıyla yola çıkmak, randevu gününde işlemin reddine yol açabilir. Yurt dışından verilen vekâletnamelerde konsolosluk düzenlemesi ya da apostil şerhi ayrıca kontrol edilmelidir.
İşlem Reddedilirse Ne Yapılır
Tapu müdürlüğü talebi reddederse ret gerekçesi yazılı olarak istenmelidir. Ret kararına karşı idari başvuru yolu ile bölge müdürlüğüne itiraz edilebilir; sonuç alınamazsa idari yargıda iptal davası gündeme gelir. Tescilin hukuka aykırı biçimde yapıldığı iddiası ise adli yargıda tapu iptali ve tescil davasının konusudur. Bu iki yolun karıştırılması, sürelerin boşa geçmesine neden olur.
Hazırlık Kontrol Listesi
- Taşınmaz üzerinde haciz, ipotek, aile konutu şerhi var mı?
- Satıcı adına kayıt gerçekten kesinleşmiş mi, miras intikali tamamlanmış mı?
- Alıcı ve satıcının bulunduğu müdürlükler işlem tipini destekliyor mu?
- Bedelin ödeme yöntemi ve zamanlaması senetle uyumlu mu?
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her tapu dosyasının kendine özgü şerhleri ve tarafları vardır; devir öncesi kaydın bir hukukçu tarafından incelenmesi olası kayıpları önler.