Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kuruluş ve faaliyet esaslarına ilişkin III-35/B.1 sayılı Tebliğ, bu alanda faaliyet göstermek isteyen şirketlerin kuruluş aşamasında ve izin başvurusunda karşılaması gereken şartları düzenler. Düzenleme, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'na eklenen kripto varlık hükümleriyle kurulan izin rejiminin uygulama ayağını oluşturur. Kuruluş ve faaliyet izni, sermaye yeterliliğine ilişkin ayrı tebliğle birlikte okunduğunda anlam kazanır.
İzinsiz Faaliyetin Ağırlığı
Bu alanda en kritik başlık, izin alınmadan faaliyet gösterilmesidir. Sermaye piyasası mevzuatı, izinsiz faaliyeti yalnızca idari yaptırıma bağlamaz; kanunda öngörülen koşulların oluşması hâlinde cezai sorumluluk da doğabilir. Bu nedenle şirketin fiilen ne yaptığı, ticaret sicilindeki faaliyet konusundan daha belirleyicidir. Web sitesi, tanıtım metinleri ve müşteriye sunulan hizmet akışı, faaliyetin niteliğini gösteren fiilî delillerdir.
Kuruluş Aşamasında Değerlendirilen Unsurlar
- Ortaklık yapısının şeffaflığı ve nihai gerçek faydalanıcının belirlenebilir olması
- Yönetici ve kurucularda aranan nitelikler ile mali suç geçmişi bakımından temizlik
- Bilgi sistemleri altyapısı, siber güvenlik ve iş sürekliliği düzenlemeleri
- Müşteri varlıklarının saklanmasına ilişkin yapının kurulmuş olması
- İç kontrol, risk yönetimi ve uyum birimlerinin oluşturulması
Başvuru Dosyasının Zayıf Halkaları
Uygulamada başvurular çoğunlukla eksik belge nedeniyle uzar. En sık eksiklik görülen kalemler; bilgi sistemleri bağımsız denetim raporu, iç yönergelerin mevzuata birebir uyarlanmamış olması ve ortaklık yapısının kademeli olarak belgelenememesidir. Eksiklik yazısına verilecek cevabın süresinde ve tam verilmesi, başvurunun reddedilmemesi bakımından önemlidir; kısmi cevap süreyi durdurmaz.
Faaliyete Geçtikten Sonraki Yükümlülük Takibi
- İzin kapsamı dışına çıkan yeni bir hizmet sunmadan önce kapsam genişletme gereğini değerlendirin.
- Ortaklık yapısı ve yönetim değişikliklerinde bildirim yükümlülüğünü takvimleyin.
- 5549 sayılı Kanun kapsamındaki müşteri tanıma ve şüpheli işlem bildirimi süreçlerini yazılı prosedüre bağlayın.
- Müşteri verilerinin işlenmesinde 6698 sayılı KVKK gereklerini ve saklama sürelerini belirleyin.
- Yaptırım kararlarına karşı başvuru süresini tebliğ tarihinden hesaplayın; tebligat adresinin güncelliğini koruyun.
Bu rehber genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Kripto varlık düzenlemeleri hızla değiştiğinden, başvuru veya faaliyet kararı öncesinde güncel metin üzerinden hukuki değerlendirme yaptırmanız gerekir.