2025/9 sayılı tebliğ, yürürlükteki bir önlemin etkisiz kılındığı iddiasıyla açılan incelemeye ilişkindir. Bu tür dosyalarda ithalatçıya yöneltilen temel isim, önlemden kaçınmak amacıyla ürünün menşeini veya biçimini değiştirmek olur.
Etkisiz Kılma İddiasının Tipik Görünümleri
- Ürünün, önlem uygulanmayan üçüncü bir ülkede yalnızca küçük bir işleme tabi tutulup sevk edilmesi
- Aynı ürünün, farklı bir GTİP altında beyan edilecek şekilde küçük değişikliklerle ithal edilmesi
- Önlemden muaf firma üzerinden fatura düzenlenerek sevkiyatın yönlendirilmesi
Savunmanın Ekseni: Gerçek Üretim Faaliyeti
İthalatçı ve üçüncü ülkedeki üretici, yapılan işlemin göstermelik olmadığını; üçüncü ülkede gerçek bir üretim faaliyeti bulunduğunu ortaya koyabilirse iddia zayıflar. Bunun için üretim tesisine ait kapasite bilgileri, personel kayıtları, hammadde alım belgeleri ve üretim akış şeması birlikte sunulmalıdır. Yalnızca menşe şahadetnamesi sunmak çoğu zaman yeterli görülmez.
Zamanlama Analizine Hazırlıklı Olun
İncelemede, ticaret akışının önlemin yürürlüğe girdiği tarihten sonra değişip değişmediğine bakılır. Önlemden hemen sonra başlayan bir tedarik değişikliği, ticari gerekçesi açıklanmadığında aleyhe yorumlanır. Bu nedenle tedarikçi değişikliğinin fiyat, lojistik veya kalite gibi bağımsız bir nedene dayandığı, o döneme ait yazışmalarla gösterilmelidir.
Muafiyet Talebi
- Gerçek üretici olduğunu ileri süren firma, tebliğde öngörülen usulde ayrıca muafiyet talebinde bulunabilir.
- Talep, cevap süresi içinde ve belgeli olarak sunulmalıdır.
- Muafiyet verilse dahi bunun ileriye etkili olacağı, geçmiş sevkiyatları kendiliğinden kapsamayabileceği dikkate alınmalıdır.
Cezai ve Mali Yansıma
Etkisiz kılma tespiti hâlinde geçmişe dönük tahakkuk gündeme gelebilir; beyanın gerçeğe aykırılığı ayrıca gümrük mevzuatı kapsamında değerlendirilebilir. Bu nedenle inceleme yazısı tebliğ edildiğinde, ticari ve hukuki savunmanın birlikte kurgulanması gerekir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme içindir; muafiyet ve savunma stratejisi tedarik zincirinizin somut yapısına göre şekillendiğinden, belgeler üzerinden ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.