Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Arama ve Kurtarma Teknikerliği ile Arama ve Kurtarma Teknisyenliği Sağlık Şartları Yönetmeliği, bu kadrolara atanacak ve bu kadrolarda görev yapmayı sürdürecek personelde aranan sağlık niteliklerini belirler. Düzenlemenin mantığı açıktır: enkaz altı çalışma, yüksekte müdahale ve ağır fiziksel yük içeren bu görevler, belirli bir fiziksel ve psikolojik yeterlilik gerektirir. Ancak uygulamada asıl hukuki tartışma, göreve girişte değil, görev sırasında sağlık şartını kaybeden personelin durumunda doğar.
Sağlık Şartı Denetiminin İki Ayrı Anı
Sağlık şartları iki farklı aşamada gündeme gelir. Birincisi atama öncesi, ikincisi görev sırasında yapılan periyodik veya olağanüstü muayenelerdir. İkinci hâlde ortaya çıkan sonuç, kişinin kamu görevlisi sıfatını doğrudan etkilediği için, işlemin sonuçları çok daha ağırdır. Bu nedenle rapor sürecinin usulüne uygunluğu belirleyicidir.
Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz
Personel, aleyhine sonuç doğuran sağlık kurulu raporuna karşı itiraz edebilir. İtiraz süreci genel olarak şu şekilde işler:
- Rapor, personele usulüne uygun biçimde tebliğ edilir.
- Personel, belirlenen süre içinde itiraz ederek hakem hastane niteliğindeki başka bir sağlık kuruluşuna sevkini talep eder.
- İkinci kurul raporu ile ilk rapor çelişirse, mevzuatta öngörülen usulle nihai değerlendirme yapılır.
- İdare, nihai rapora dayanarak işlem tesis eder.
İtiraz süresinin kaçırılması, raporun kesinleşmesi sonucunu doğurur ve sonrasında yalnızca işlemin hukuka aykırılığı üzerinden tartışma yürütmek mümkün olur.
Kurumun Öncelikli Seçeneği: Görev Değişikliği
Sağlık şartını kaybetmek, her hâlde görevden çıkarma sonucunu doğurmaz. Kamu personel mevzuatında, sağlık nedeniyle mevcut görevini yapamayan personelin durumuna uygun başka bir kadroya atanmasını öngören mekanizmalar bulunur. İdarenin, ölçülülük ilkesi gereği önce daha hafif olan tedbiri değerlendirmesi beklenir. Bu değerlendirmenin yapılmadan doğrudan en ağır sonuca gidilmesi, işlemin sakatlığı yönünden ileri sürülebilecek bir husustur.
Görev Sırasında Doğan Sağlık Sorunu
Sağlık kaybı, arama kurtarma faaliyeti sırasında yaşanan bir olaydan kaynaklanıyorsa, tabloya ek başlıklar girer: olayın kayıt altına alınması, görevlendirme yazısının varlığı, olay tutanağı ve tedavi evrakı. Bu belgeler hem sağlık işleminin değerlendirilmesinde hem de doğabilecek mali haklar bakımından temel dayanaktır. Travma sonrası psikolojik değerlendirmelerin de dosyaya eksiksiz yansıtılması gerekir.
Yargı Yoluna Başvururken
- İşlemin tebliğ tarihini mutlaka belgeleyin; idari yargıda dava açma süresi bu tarihe bağlıdır.
- Dosyanızdaki tüm rapor, sevk yazısı ve idari yazışmaların örneğini talep edin.
- Görevinizin fiilî içeriği ile raporda belirtilen kısıtın örtüşüp örtüşmediğini ayrıntılı şekilde ortaya koyun.
- Yürütmenin durdurulması talebinin, telafisi güç zarar bakımından değerlendirilmesini isteyin.
- Sağlık verilerinizin dosya dışında paylaşılmaması yönündeki hassasiyeti dile getirin.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir ve her personelin dosyası kendi koşullarında değerlendirilir. Sağlık raporu, atama veya görevden ayırma işlemiyle karşılaşan personelin, kısa süreler nedeniyle tebligatı aldığı anda hukuki değerlendirme alması önem taşır.