Sağlık alanında faaliyet gösterenler için tanıtım, serbest piyasa mantığıyla yürütülemeyen bir alandır. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, sağlık kuruluşlarının ve mensuplarının hangi içeriği hangi biçimde paylaşabileceğini belirler. Temel ayrım şudur: bilgilendirme serbest, reklam yasaktır.
Bilgilendirme ile Reklam Arasındaki Çizgi
Uygulamada bu çizgi şu ölçütlerle değerlendirilir:
- Amaç: İçerik toplumu doğru bilgilendirmeye mi, talep yaratmaya mı yöneliktir?
- Dil: Üstünlük iddiası, başarı oranı vurgusu veya sonuç vaadi içeriyor mu?
- Görsel kullanımı: Öncesi-sonrası görselleri, hasta fotoğrafları ve tedavi süreci paylaşımları özel sınırlamalara tabidir.
- Teşvik unsuru: İndirim, kampanya, paket fiyat veya hediye içeren duyurular.
- Yönlendirme: Üçüncü kişiler veya aracı platformlar aracılığıyla hasta yönlendirilmesi.
Sosyal Medya: En Sık İhlal Alanı
Kişisel hesaplardan yapılan paylaşımların "özel" sayılacağı varsayımı yanlıştır. Kamuya açık her paylaşım tanıtım faaliyeti kapsamında değerlendirilebilir. Ayrıca hasta görüntüsü veya sağlık verisi paylaşımı, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli veri işleme anlamına gelir ve hastanın soyut rızası çoğu zaman yeterli görülmez. Aynı içerik nedeniyle idari yaptırım, veri koruma yaptırımı ve meslek disiplin süreci birlikte işleyebilir.
Yaptırım Katmanları
- İdari denetim: Sağlık müdürlüğünce tespit, uyarı ve idari para cezası; tekrarı halinde ağırlaştırılmış yaptırım.
- Disiplin süreci: Meslek örgütü nezdinde ayrıca yürütülen soruşturma.
- İçerik kaldırma: İnternette yayımlanan içerik bakımından 5651 sayılı Kanun çerçevesinde erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması.
- Haksız rekabet: Rakip kuruluşun ticari dürüstlüğe aykırı tanıtımına karşı özel hukuk yolu.
Uyumlu Bir Tanıtım Politikası Kurmak
- Yayımlanacak her içerik için önceden onay veren tek bir sorumlu belirleyin.
- Hasta deneyimi paylaşımlarında kimlik belirleyici hiçbir unsura yer vermeyin.
- Üstünlük, garanti ve sonuç vaadi içeren kelimeleri içerik kılavuzunuzda açıkça yasaklayın.
- Aracı platformlarla yapılan sözleşmelerde, platformun yaptığı tanıtımdan doğan sorumluluğu düzenleyin.
- Ceza tebliğ edildiğinde itiraz süresini hemen takvime alın; süre kaçırıldığında ceza kesinleşir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanıtım sınırlarına ilişkin uygulama sık değiştiğinden, kampanya veya içerik yayımlamadan önce güncel mevzuat çerçevesinde ayrı bir değerlendirme yapılması önerilir.