Atık işleme sektörüne ilişkin mevcut en iyi teknikler tebliği, bu alanda faaliyet gösteren tesislerin uygulaması gereken teknik standartları ve emisyon/deşarj seviyelerini belirler. Dayanağını 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili çevre izinleri mevzuatından alan bu tür düzenlemeler, işletmeler için doğrudan yatırım maliyeti doğurur. Tebliğin en kritik yönü, getirdiği yükümlülüğün hangi tarihten itibaren aranacağıdır.
Tesis Kapsamda mı? İlk Belirleme
Uyum çalışmasına başlamadan önce tesisin tebliğ kapsamına girip girmediği netleştirilmelidir. Bu belirlemede şunlara bakılır:
- Faaliyet kodu ve tesisin çevre mevzuatındaki sınıflandırması
- İşlenen atığın türü: tehlikeli, tehlikesiz ya da karışık
- Kurulu kapasite ve yıllık işleme miktarı eşikleri
- Aynı sahada birden fazla faaliyetin bir arada yürütülüp yürütülmediği
Kapsam değerlendirmesindeki hata, ya gereksiz yatırıma ya da yükümlülüğün hiç yerine getirilmemesine yol açar; ikincisi idari yaptırımla sonuçlanır.
Geçiş Süresini Yönetmek
Bu tür tebliğler genellikle mevcut tesisler için bir uyum süresi tanır. Uyum takvimi hazırlanırken; ekipman tedarik süreleri, gerekli ise kapasite artışı için alınacak izinler ve ölçüm/raporlama yükümlülüklerinin başlangıç tarihleri tek bir plan üzerinde birleştirilmelidir. Yatırımın teknik olarak tamamlanamayacağının anlaşıldığı durumlarda, süre dolmadan önce idareye başvurmak, süre geçtikten sonra açıklama yapmaktan çok daha etkilidir.
Denetim ve İdari Para Cezası
Çevre mevzuatına aykırılık tespit edildiğinde idari para cezası uygulanabileceği gibi, ağır hâllerde faaliyetin durdurulması da gündeme gelir. İdari yaptırım kararına karşı itiraz yolu ve süresi, karar metninde gösterilmek zorundadır; bu bilginin eksikliği başlı başına bir itiraz sebebi oluşturabilir. Ceza tebliğ edildiğinde önce tespit tutanağının içeriği, ölçüm yönteminin akredite laboratuvarca yapılıp yapılmadığı ve numune alma usulü incelenmelidir.
İşletmede Tutulması Gereken Kayıtlar
- Atık kabul ve sevk belgeleri ile taşıma kayıtları
- Periyodik emisyon ve deşarj ölçüm raporları
- Bakım, arıza ve duruş kayıtları; arıza dönemi aşımlarının gerekçesi
- Çevre görevlisi raporları ve idareye yapılan bildirimlerin örnekleri
Arıza kaynaklı geçici aşımlarda savunmanın dayanağı, olayın anında ve düzenli biçimde kayıt altına alınmış olmasıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kapsam belirlemesi ve idari yaptırıma itiraz tesise özgü teknik verilere dayandığından, süreç çevre hukuku alanında uzman görüşüyle birlikte yürütülmelidir.