Yüzer güneş enerji santralleri, baraj gölü ve benzeri su yüzeylerinin enerji üretimi amacıyla kullanılmasını gerektirir. Bu kullanım, klasik bir taşınmaz kirasından farklıdır: konu edilen alan kamunun tasarrufundaki bir su yüzeyidir, tahsis idari bir işlemle yapılır ve sözleşme kamu hukuku unsurları taşır. Yatırımcı açısından asıl risk, yatırım tamamlandıktan sonra tahsisin sona ermesi ihtimalidir.
Tahsis Süreci ve Yatırım Takvimi Uyumu
Su yüzeyi kullanım hakkı ile enerji piyasası mevzuatı kapsamındaki üretim lisansı ayrı süreçlerdir ve farklı takvimlerde ilerler. Biri alınmadan diğerine dayanarak yatırıma başlanması, en sık görülen planlama hatasıdır. Doğru sıralama, iki sürecin kilometre taşlarının tek bir takvimde eşleştirilmesidir.
Kira Bedeli ve Artış Mekanizması
Uzun süreli kullanım sözleşmelerinde bedelin nasıl güncelleneceği, projenin finansal modelini doğrudan etkiler. Artış ölçütünün sözleşmede belirsiz bırakılması, ilerleyen yıllarda idare ile yatırımcı arasında ihtilaf doğurur. Bedelin ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde sözleşmenin feshine ilişkin hükümler baştan dikkatle okunmalıdır; enerji yatırımlarında fesih, tesisin fiilen atıl kalması sonucunu doğurur.
Çevresel ve Teknik Yükümlülükler
- Çevresel etki değerlendirmesi sürecinin kapsam dışı kararı da dâhil olmak üzere belgelenmesi
- Su kalitesi ve su ürünleri faaliyetleri üzerindeki etkilerin izlenmesi
- Ankraj, platform ve kablo güzergâhı için ayrı izin gerekip gerekmediğinin teyidi
- Sözleşme sonunda tesisin sökülmesi ve alanın eski hâline getirilmesi yükümlülüğünün maliyetlendirilmesi
Sözleşmenin Feshi ve Uyuşmazlık Yolu
- Fesih bildiriminin dayanağı olan sözleşme maddesini ve bildirimin usulünü inceleyin.
- İdarece verilen ihtar ve düzeltme süresinin kullanılıp kullanılmadığını belgeleyin.
- Uyuşmazlığın idari yargıda mı yoksa adli yargıda mı görüleceğini sözleşmenin niteliğine göre değerlendirin; yanlış merci başvurusu ciddi zaman kaybına yol açar.
- Yatırımın mevcut durumunu tespit ettirmek için delil tespiti yolunu erken aşamada gündeme alın.
Finansmana Etkisi
Kredi veren kuruluşlar, kullanım hakkının süresi ile kredi vadesi arasındaki farkı yakından inceler. Tahsis süresinin kredi vadesinden kısa olması hâlinde uzatma koşullarının sözleşmede öngörülebilir biçimde düzenlenmiş olması, finansmanın sağlanabilmesi bakımından belirleyici olabilir.
Bu değerlendirmeler genel çerçeve sunar; projenizin bulunduğu su yapısı, tahsis metni ve lisans durumu sonucu değiştirebileceğinden sözleşme imzalanmadan önce hukuki inceleme yaptırmanız yerinde olur.