Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesi, mahkemeler ve savcılıklarca görevlendirilen bilirkişilere ödenecek ücretin alt sınırını uzmanlık alanı ve yargı koluna göre belirler. Taraflar açısından bu tarife, dosyaya yatırılacak gider avansının ve nihai yargılama giderinin doğrudan belirleyicisidir.
Tarifenin Uygulama Alanı
Bilirkişilik faaliyeti 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ile düzenlenmiş, usule ilişkin çerçevesi ise hukuk yargılamasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ceza soruşturma ve kovuşturmasında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu içinde yer almıştır. Tarife, hâkim veya savcı tarafından yapılan görevlendirmelerde uygulanır; taraflarca dışarıdan alınan uzman görüşü tarifeye tabi değildir ve masrafı isteyen tarafça karşılanır.
Ücret Nasıl Takdir Edilir?
- Tarife, hukuk-ceza-idari yargı ayrımı ile uzmanlık alanına göre farklı asgari tutarlar öngörür.
- Hâkim, işin niteliğini, harcanan emeği ve rapor kapsamını gözeterek tarifedeki asgari tutarın üzerinde ücret takdir edebilir; altına inemez.
- Birden fazla bilirkişiden oluşan heyette ücret kural olarak her bir üye için ayrı hesaplanır.
- Keşif, inceleme ve ulaşım giderleri ücretten ayrı kalemlerdir; bunların avansa eklenmesi gerekir.
Avans Yatırılmazsa Ne Olur?
Bilirkişi ücreti kural olarak delili ileri süren taraftan alınan avanstan karşılanır. Verilen kesin süre içinde avansın tamamlanmaması, o delilden vazgeçilmiş sayılması sonucunu doğurabilir. Bu, uygulamada en ağır sonuçlu usul kayıplarından biridir: esasa ilişkin haklı bir iddia, yalnızca gider avansı takip edilmediği için ispatsız kalabilir. Ara kararda verilen sürenin ve tebliğ tarihinin ayrı ayrı not edilmesi gerekir.
Takdir Edilen Ücrete İtiraz
- Ücret takdirine ilişkin ara kararı ve gerekçesini dosyadan inceleyin.
- İtirazınızı, tarifenin hangi kaleminin yanlış uygulandığını göstererek somutlaştırın; "fazla" demek yeterli değildir.
- Rapor eksik veya alanı dışında düzenlenmişse, ücret itirazı ile birlikte rapora karşı beyan ve ek rapor talebinizi süresinde sunun.
- Yargılama gideri olarak nihai hükümde kime yükleneceği ayrıca değerlendirilir; bu husus karar aşamasında da tartışılabilir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Tarifenin o yıla ait resmî metni ile dosyanızdaki görevlendirme kararı birlikte okunmadan kesin bir tutar değerlendirmesi yapılamaz; itiraz süreleri kısa olduğundan gecikmeden hukuki görüş almanız uygun olur.