Tanıklık Ücret Tarifesi, mahkemede tanık olarak dinlenen kişiye ödenecek ücret ile yol ve konaklama giderlerinin karşılanmasına ilişkin ölçüleri belirler. Bu ödeme bir "hizmet bedeli" değil, tanığın kaybettiği zaman ve yaptığı zorunlu masrafın karşılığıdır; bu ayrım hem miktarı hem de talebin usulünü etkiler.
Tanıklık Ücretinin Hukuki Niteliği
Tanıklık, hukuk yargılamasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ceza yargılamasında ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında düzenlenmiş bir yükümlülüktür. Kanun, tanığın çağrıya uyma zorunluluğunun karşılığında kaybettiği zaman ve yaptığı masraf için ücret talep etme hakkını tanır. Tanık bu hakkından feragat edebilir; ancak feragat, tutanağa geçirilmedikçe sonradan tartışma konusu olabilir.
Tarifenin Kapsadığı Kalemler
- Tanığın kaybettiği zamana karşılık gelen ve tarifede belirlenen ücret.
- İkametgâhının bulunduğu yer dışından geliyorsa ulaşım gideri.
- Aynı gün dönülemeyen hâllerde konaklama ve beslenme gideri.
- Talimatla başka yer mahkemesinde dinlenme durumunda oluşan ek masraflar.
Ödemeyi Kim Karşılar?
Ödeme, kural olarak tanığı gösteren tarafın yatırdığı gider avansından karşılanır; ceza soruşturma ve kovuşturmasında ise Devlet bütçesinden yapılır. Hukuk davalarında avansın yetersiz kalması, tanığın dinlenememesine ve deliller tükendikten sonra ispat yükünün karşılanamamasına yol açabilir. Tanık listesi verilirken her tanık için ayrıca gider öngörmek, sonradan verilecek kesin süre riskini azaltır.
Tanık Olarak Çağrıldıysanız Adımlar
- Davetiyedeki gün, saat ve mahkeme bilgisini teyit edin; mazeretsiz gelmemenin zorla getirme ve para cezası gibi sonuçları olabilir.
- Yol ve konaklama belgelerinizi (bilet, fatura) saklayın; belgesiz talepler tarife sınırında kalır.
- Ücret talebinizi duruşma sırasında sözlü olarak beyan edip tutanağa geçirtin.
- Ödeme yapılmazsa, dosyanın bulunduğu mahkeme kalemine yazılı başvuruda bulunun.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; ödenecek tutar, o yıl yürürlükte olan tarifenin resmî metnine ve yargı koluna göre değişir. Tanıklıktan kaçınma hakkı gibi kişiye özel durumlarda çağrıya cevap vermeden önce bir hukukçuya danışmanız yararınıza olur.