Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına ilişkin yönetmelik, akupunktur, kupa, hipnoz, ozon ve benzeri yöntemlerin hangi koşullarda, kim tarafından ve nerede yapılabileceğini belirler. Bu alandaki hukuki uyuşmazlıkların ana kaynağı, uygulamanın kendisi değil; yetkisiz kişilerce veya ruhsatsız yerlerde yapılmasıdır.
Kim Uygulayabilir?
Yönetmelik, uygulamaları yalnızca ilgili alanda sertifikaya sahip tabip ve belirli yöntemler bakımından diş tabiplerine hasretmiştir. Sertifikanın Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş bir eğitim merkezinden alınmış olması gerekir; yurt dışından veya özel kuruluşlardan alınan ve tescil edilmeyen belgeler yetki doğurmaz. Sağlık meslek mensubu olmayan kişilerin bu uygulamaları yapması, 1219 sayılı Kanun kapsamında yetkisiz tıp icrası tartışmasını gündeme getirir.
Ünite ve Merkez Ayrımı
- Uygulama ünitesi mevcut bir sağlık kuruluşu bünyesinde açılır ve o kuruluşun ruhsatına bağlıdır.
- Uygulama merkezi müstakil yapıdadır ve ayrı izin gerektirir.
- Güzellik salonu, spor tesisi veya danışmanlık ofisi bünyesinde bu uygulamaların yapılması yönetmeliğe aykırıdır.
- İzin belgesinde yazılı olmayan bir yöntemin uygulanması, izin kapsamının aşılması sayılır.
Tanıtım ve Reklam Sınırı
Sağlık hizmetlerinde tedavi vaadi içeren, iyileşme garantisi veren veya hasta deneyimini pazarlama unsuru olarak kullanan tanıtımlar yasaktır. Sosyal medya paylaşımları da bu kapsamdadır; öncesi-sonrası görselleri ve kesin sonuç ima eden ifadeler, hem idari yaptırım hem de meslek disiplini süreçlerinin en sık tetikleyicisidir.
Aydınlatılmış Onam ve Tazminat Riski
Bu uygulamalarda hekimin borcu kural olarak sonuç değil özen borcudur. Ancak yöntemin bilimsel sınırları, olası yan etkileri ve alternatifleri anlatılmadan alınan imza, geçerli bir aydınlatılmış onam sayılmaz. Uygulama sonrası enfeksiyon, yanık veya sinir hasarı iddialarında ilk incelenen belge onam formu, ikinci belge ise uygulama kaydının tutulduğu hasta dosyasıdır. Kayıt yoksa ispat yükü fiilen uygulayıcının aleyhine döner.
Uygulayıcı İçin Öncelik Sırası
- Sertifikanın tescilli ve geçerli olduğunu Bakanlık kayıtlarından teyit edin.
- İzin belgesindeki yöntem listesini uygulama pratiğinizle karşılaştırın.
- Her seans için tarihli, imzalı uygulama kaydı tutun.
- Tanıtım metinlerini garanti ve sonuç vaadi yönünden gözden geçirin.
Bu metin genel bir çerçeve sunar; hasta zararı iddiası veya idari işlem söz konusu olduğunda dosyadaki tıbbi kayıtların birlikte incelenmesi gerektiğinden hukuki destek almanız uygun olur.