Doğrudan Yabancı Yatırımlarda Yabancı Uyruklu Personel İstihdamı Hakkında Yönetmelik, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamındaki şirketlerde yabancı personel çalıştırılmasının çerçevesini çizer. Bu düzenlemenin pratik önemi, standart çalışma izni sürecinden farklı olarak kilit personel kavramına özel bir statü tanımasıdır. Rehber, başvuru öncesi hazırlıktan ret kararına verilecek yanıta kadar süreci izler.
Kilit Personel Statüsü Neden Belirleyici?
Kilit personel, şirketin yönetiminde veya teknik olarak vazgeçilmez bir görevi üstlenen kişiyi ifade eder. Statünün kabulü, şirketin ciro, ihracat, sermaye veya istihdam bakımından belirli bir ölçeği karşılamasına bağlıdır. Başvurularda en sık görülen zafiyet, kişinin görev tanımının şirket organizasyon şemasıyla örtüşmemesidir: unvanı yönetici olarak yazılan ancak imza sirkülerinde hiçbir yetkisi görünmeyen bir başvuru, dosya üzerinden yapılan incelemede zayıf kalır.
Başvuru Dosyasında Aranan Tutarlılık
- Şirketin faaliyet konusu ile personelin görev tanımı arasındaki bağın açıkça kurulması
- Diploma ve mesleki yeterlilik belgelerinin usulüne uygun onaylanmış çevirisi
- Sermaye yapısı ve yabancı ortaklık payını gösteren güncel ticaret sicil kayıtları
- Ücretin, görevin niteliğine uygun düzeyde beyan edilmesi
- Yurt dışından yapılan başvurularda temsilcilik ve vize adımının doğru sıralanması
Ret Kararı Gelirse Ne Yapılır?
Çalışma izni talebinin reddi bir idari işlemdir; bu nedenle önce ret gerekçesinin niteliği ayrıştırılmalıdır. Gerekçe belge eksikliğine dayanıyorsa yeniden başvuru ile eksik giderilebilir. Gerekçe değerlendirmeye, örneğin kilit personel ölçütlerinin karşılanmadığı yönündeki tespite dayanıyorsa, öngörülen itiraz yoluna süresi içinde başvurulması ve ardından idari yargı yolunun değerlendirilmesi gerekir. Süre, ret kararının tebliği ile işlemeye başlar; şirket içi onay bekleyişleri süreyi durdurmaz.
İzin Sonrası Yükümlülükler ve Denetim
İzin alınması süreci bitirmez. Sosyal güvenlik bildirimlerinin izinle uyumlu yapılması, görev veya işyeri değişikliğinin bildirilmesi, iznin süresi dolmadan uzatma başvurusunun yapılması gerekir. İzinsiz çalıştırma tespitinde işveren ve yabancı bakımından idari para cezası ile karşılaşılabilir; tekrar halinde tutar artar ve yabancının ülkeyi terk sürecine ilişkin işlemler gündeme gelebilir.
Yatırımcı İçin Kısa Kontrol Sırası
- Şirketin yönetmelikteki ölçütleri karşıladığını rakamsal olarak doğrulayın.
- Görev tanımını organizasyon şeması ve yetki belgeleriyle örtüştürün.
- Belge geçerlilik tarihlerini tek takvimde izleyin.
- Uzatma başvurusunu, iznin bitimini beklemeden planlayın.
Aktarılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir; şirket yapınıza ve personelin görevine göre değerlendirme değişebileceğinden, başvuru öncesi dosyanızın hukuki incelemeden geçirilmesi faydalı olacaktır.