154 kV Ürgüp-Çinkur enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 56 sayılı Karar, çoğu parselde mülkiyetin tamamının devri yerine, hattın geçtiği koridorda kalıcı bir kullanım kısıtı doğurur. Bu ayrım, taleplerin nasıl kurulacağını baştan sona değiştirir.
Direk Yeri ile Hat Koridoru Aynı Değildir
Enerji iletim hatlarında iki farklı etki alanı vardır: direklerin oturduğu ve fiilen kullanılamayan noktalar ile iletkenlerin geçtiği koridor. Direk yerleri çoğunlukla mülkiyet olarak edinilirken, koridorda irtifak hakkı kurulur. Talep hazırlanırken bu iki alanın yüzölçümleri ayrı ayrı hesaplanmalı, aksi hâlde tek bir kalem üzerinden yapılan değerlendirme eksik kalır.
Koridorun Getirdiği Kalıcı Kısıtlar
- Belirli yükseklik üzerindeki ağaçların dikilememesi ve mevcutların kesilmesi
- Yapılaşma imkânının koridor boyunca fiilen ortadan kalkması
- Yüksek iş makinesi ve sulama ekipmanı kullanımının sınırlanması
- Parselin ikiye bölünmesi nedeniyle işletme bütünlüğünün bozulması
Değer Kaybının Hesabında Öne Çıkanlar
- Koridor dışında kalan kısımların da değerinde düşüş olup olmadığı ayrıca ileri sürülür.
- Kesilen ağaçlar için yalnızca odun değeri değil, verim çağındaki ürün kaybı da gündeme getirilir.
- İmar sınırları içindeki parsellerde, yapılaşma hakkının hangi ölçüde daraldığı plan verileriyle gösterilir.
- Bilirkişi raporunda koridor genişliğinin projeye uygun ölçülüp ölçülmediği kontrol edilir.
Tapu Şerhi ve Sonraki İşlemler
İrtifak hakkı tapuya işlendikten sonra taşınmazın satışı, ipotek tesisi ve kiralanması bu kayıtla birlikte değerlendirilir. Malikin ilerideki işlemlerde sürprizle karşılaşmaması için şerhin kapsamının ve koridor sınırlarının krokili biçimde dosyasında bulunması gerekir. Yıllar sonra yapılacak bakım çalışmalarında idarenin taşınmaza girme yetkisinin sınırı da bu belgeden anlaşılır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; hattın parselinizden geçiş biçimi ve taşınmazın imar durumu sonucu doğrudan etkilediğinden, kendi dosyanız için ayrıca hukuki değerlendirme alınması önerilir.