Kamuda geçici iş pozisyonlarında çalışanların sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilmesini düzenleyen 5620 sayılı Kanun, çalışanın statüsünü ve buna bağlı bütün özlük haklarını değiştiren bir düzenlemedir. Yıllar sonra ortaya çıkan uyuşmazlıklarda tartışma, çoğunlukla geçişin yapılıp yapılmadığından değil, geçiş koşullarının o tarihte gerçekleşip gerçekleşmediğinden doğar.
Geçiş Hakkı Kime Tanınmıştır?
Bu tür düzenlemelerde hak sahipliği, belirli bir tarih itibarıyla kamu kurumunda geçici iş pozisyonunda fiilen çalışıyor olma ve öngörülen çalışma süresini doldurma ölçütlerine bağlanır. Buradaki kilit kavram fiili çalışmadır: kâğıt üzerinde kayıtlı görünmek ile fiilen istihdam edilmiş olmak farklı sonuç doğurur. Kapsam dışında kaldığı bildirilen çalışanın önce hangi ölçütü sağlamadığının gerekçesini öğrenmesi gerekir.
Başvuru Yapılmamış Olması Hakkı Ortadan Kaldırır mı?
Statü geçişi öngören düzenlemeler genellikle belirli bir süre içinde talep edilmesi koşuluna bağlanır. Süresinde talepte bulunmamış olmak, kural olarak o düzenlemeden yararlanma imkânını sona erdirir. Ancak çalışana usulüne uygun duyuru veya bildirim yapılmadığı iddiası varsa, bu husus ayrı bir tartışma başlığıdır ve idarenin bildirim yükümlülüğünü yerine getirdiğini ortaya koyması beklenir.
İdari Yargı mı, İş Mahkemesi mi?
Görev konusu bu dosyalarda en sık yapılan usul hatasıdır ve yanlış merciye başvuru zaman kaybına yol açar. Genel ayrım şöyledir:
- İşçi statüsündeki personelin iş sözleşmesinden doğan alacak ve işe iade talepleri iş mahkemelerinde görülür.
- Sözleşmeli personel veya memur statüsüne ilişkin atama, geçiş ve özlük işlemleri idari yargının alanına girer.
- Talep hem statü tespitini hem parasal sonucu içeriyorsa, önce statünün hangi hukuka tabi olduğu belirlenmelidir.
Hizmet Süresinin İspatı
Eski tarihli çalışmalarda en büyük sorun belge eksikliğidir. İspat için başvurulabilecek kaynaklar şunlardır:
- Sosyal güvenlik hizmet dökümü ve işe giriş bildirgeleri
- Puantaj cetvelleri, mesai ve nöbet çizelgeleri
- Kurum içi yazışmalar, görevlendirme onayları ve zimmet kayıtları
- Aynı dönemde çalışan tanıkların beyanları
Statü Değişikliğinin Özlük Haklarına Etkisi
Geçiş yalnızca unvan değişikliği değildir; kıdem hesabı, izin hakları, ücretin belirlenme yöntemi ve iş güvencesi rejimi de değişir. Geçmiş hizmetlerin yeni statüde nasıl değerlendirileceği, sonradan açılan alacak davalarının odağını oluşturur. Bu nedenle geçiş işlemine ilişkin onay ve tebliğ belgeleri saklanmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Statü geçişine dayalı taleplerde süre ve görev kuralları sonucu doğrudan etkilediğinden, dava açmadan önce dosyanızın hangi yargı koluna ait olduğunun netleştirilmesi yerinde olacaktır.