Mersin ilinde kurulacak Akyel-2 rüzgâr enerji santralinin yapımı amacıyla bazı taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 6195 sayılı Karar tartışıldığında, uyuşmazlığın merkezinde çoğu zaman bedel değil, sürecin hızlandırılmış usulle yürütülmesinin haklı olup olmadığı bulunur.
Acelelik Ne Anlama Gelir
Olağan kamulaştırmada idare, taşınmazı ancak belirli aşamaları tamamladıktan sonra kullanmaya başlayabilir. Acele usul ise idareye, bedelin nihai olarak belirlenmesini beklemeden taşınmaza el koyma imkânı tanır. Bu istisnai yetki, kamu yararının olağan usulün tamamlanmasını bekleyemeyecek nitelikte olmasına dayandırılır. Dolayısıyla malik açısından ilk sorulacak soru şudur: bu projede hızlandırılmış usulü gerektiren somut durum nedir?
Denetim Sırasında Nelere Bakılır
Karara yöneltilen iddialar genellikle gerekçenin somutluğu üzerinde yoğunlaşır. Genel ifadelerle kurulan, projeye özgü hiçbir veri içermeyen bir gerekçe ile santral sahasının teknik zorunluluklarını ortaya koyan bir gerekçe aynı ağırlıkta değildir. Ayrıca kamulaştırma kapsamına alınan alanın, santralin yapımı için gerçekten gerekli olan yüzölçümüyle sınırlı kalıp kalmadığı da tartışma konusu edilebilir.
Rüzgâr Enerjisi Yatırımlarında Sık İleri Sürülen İddialar
- Türbin ve yol güzergâhının, projede öngörülenden geniş bir alanı kapsaması.
- Kamulaştırma yerine kiralama veya irtifak gibi daha az müdahaleci yolların değerlendirilmemesi.
- Aynı sahada daha önce alınmış izin ve onaylarla karar arasında uyumsuzluk bulunması.
- Taşınmazın niteliğinin (mera, tarım arazisi, orman vasfı) sürece etkisinin gözetilmemesi.
Malik Açısından Hareket Planı
Karara karşı adım atmayı düşünen malikin önceliği, iddiasını belgeye bağlamaktır. Sahaya ilişkin izin ve onay evrakının hangi kurumlarda bulunduğunun tespiti, kamulaştırma sınırının araziye uygulanması ve el koyma tarihinin kayda geçirilmesi, sonraki aşamalarda geriye dönük olarak üretilemeyecek verilerdir. El koyma gerçekleşse dahi bedele ilişkin haklar ayrıca korunur; bu iki başlığın karıştırılmaması gerekir.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve her yatırım sahasının teknik koşulları farklıdır. Somut parselinize ilişkin değerlendirme için karar ve ek listelerle birlikte hukuki destek almanız uygun olacaktır.