Ana kaynağı rüzgâr, yardımcı kaynağı güneş olan hibrit üretim tesisleri için yapılan kamulaştırmalar, tek bir parselle sınırlı kalmaz; türbin alanları, panel sahası, iletim hattı ve ulaşım yolu birlikte planlandığından çok sayıda taşınmaz aynı anda sürece girer. Bu dosyalarda maliklerin karşılaştığı en yaygın tıkanma, bedelin miktarından çok mülkiyetin kimde olduğu sorusundan doğar.
Kapsam: hangi alanlar kamulaştırılır?
- Türbin temelleri ve montaj platformları.
- Panel sahası ve trafo, şalt gibi yardımcı tesis alanları.
- Şantiye ve kalıcı ulaşım yolları.
- Bunları birbirine ve şebekeye bağlayan hat güzergâhları.
Her alan aynı hukuki muameleye tabi değildir; kimi yerde mülkiyet, kimi yerde yalnızca irtifak alınır. Malikin, kendi parselinin hangi kategoride olduğunu baştan öğrenmesi gerekir.
Hisseli taşınmazda süreç nasıl işler?
Paylı mülkiyete konu taşınmazlarda her paydaş kendi payı oranında hak sahibidir. Bir paydaşın anlaşması diğerlerini bağlamaz; bedelin paylara göre dağıtılması esastır. Paydaşlardan biri yurt dışında ya da adresi belirsizse süreç uzar. Bu nedenle:
- Tapu kaydındaki tüm paydaşların güncel listesini çıkarın.
- Vekâletle temsil edilecek paydaşlar için kamulaştırma dosyalarını kapsayan yetkiyi içeren vekâletname düzenletin.
- Paydaşlar arasında bedelin paylaşımına ilişkin ayrı bir anlaşmazlık varsa, bunu kamulaştırma dosyasından ayrı biçimde ele alın.
Mirasçı tespiti tamamlanmadan bedel ödenmez
Kırsal alanda taşınmazların önemli bölümü yıllardır vefat etmiş kişiler adına kayıtlıdır. Bu durumda önce veraset ilamı alınmalı ve intikal işlemi yapılmalıdır. İntikal tamamlanmadan bedel ödemeleri askıda kalır; bazı hallerde bedel emanete alınır ve mirasçılar bunu almak için ayrı bir uğraş vermek zorunda kalır. Sürecin başında yapılacak birkaç günlük tapu ve nüfus çalışması, aylarca sürecek gecikmeyi önler.
Duruşma takvimi ve temsil
Aynı proje kapsamında çok sayıda dosya bulunduğunda duruşma ve keşif günleri yoğunlaşır. Farklı parseller için farklı bilirkişi heyetleri görev yapabilir. Katılınmayan bir keşif, o parsel bakımından itiraz imkânını fiilen daraltır. Bu yüzden paydaşların kendi aralarında bir takip düzeni kurması, hepsinin ayrı ayrı süreç izlemesinden daha etkilidir.
Ödemenin izlenmesi
Bedel belirlendikten sonra ödemenin hangi hesaba, hangi paya göre yapıldığı kontrol edilmelidir. Üzerinde haciz veya ipotek bulunan paylarda ödemenin akıbeti farklılaşabilir; bu ihtimal önceden bilinirse sürpriz olmaktan çıkar.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Paydaş sayısı, intikal durumu ve parselin proje içindeki konumu dosyanızın seyrini değiştireceğinden, sürecin başında hukuki destek almanız zaman ve hak kaybını önler.