7316 sayılı Karar, 4/7/1956 tarihli ve 6772 sayılı Kanun kapsamına giren kurumlarda çalışan işçilere 2023 yılında verilecek ilave tediyenin ödeme sürelerini belirlemektedir. Halk arasında "ikramiye" olarak bilinen ilave tediye, işçinin ücretinden ayrı düşünülemeyecek bir alacak kalemi olduğundan, ödenmemesi veya eksik hesaplanması doğrudan iş hukuku uyuşmazlığına dönüşür.
İlave Tediyenin Ayırt Edici Özelliği
İlave tediye, işverenin takdirine bağlı bir ödül değildir; 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda çalışan işçiler bakımından kanundan doğan bir haktır. Ödeme tarihlerinin Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenmesi, hakkın varlığını değil yalnızca zamanını etkiler. Dolayısıyla tarih kararnamesinin gecikmesi, hakkın doğmadığı anlamına gelmez.
Kim Hak Sahibidir?
- Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlarda işçi statüsünde çalışanlar
- Yıl içinde işe giren veya işten ayrılan işçiler bakımından çalışılan süreyle orantılı hesaplama
- Alt işveren ilişkisinin muvazaalı bulunması halinde asıl işveren nezdinde hak iddiası
- Vefat eden işçinin ödenmemiş alacağı bakımından mirasçılar
Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
Uyuşmazlıkların önemli bir kısmı ödemenin hiç yapılmamasından değil, eksik hesaplanmasından kaynaklanır. Ücrete dahil edilmesi gereken unsurların dışarıda bırakılması, çalışılmayan sürelerin yanlış düşülmesi ve giriş-çıkış tarihlerinin hatalı esas alınması en tipik örneklerdir. Bordroya itiraz kaydı düşülmeden imzalanan belgelerin sonradan aşılması güçleşebilir; bu nedenle ihtirazi kayıt konulması önemlidir.
Talep ve Dava Yolunda Adımlar
- Ödeme tarihine ilişkin kararı ve kendi bordronuzu yan yana koyarak farkı sayısal olarak ortaya koyun.
- İşverene yazılı talepte bulunun; talebin tebliğ edildiğini gösteren belgeyi saklayın, çünkü faiz başlangıcı bakımından önem taşır.
- İş mahkemesinde dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk aşamasını tamamlayın; bu aşamanın atlanması davanın usulden reddine yol açar.
- Arabuluculuk anlaşma belgesinde hangi kalemlerin kapsandığını açıkça yazdırın; genel ibare kullanmak diğer alacaklarınızı da tükettirebilir.
- Ücret niteliğindeki alacaklarda zamanaşımı işlemeye devam ettiğinden, geçmiş yıllara ilişkin taleplerde gecikmeyin.
Kamu Kurumu Muhatabı Olmanın Getirdiği Fark
Kapsamdaki işverenlerin kamu kurumu olması, ödeme sürecinde bütçe ve muhasebe prosedürlerinin işlemesi anlamına gelir. Bu durum ödemeyi geciktirebilir; ancak gecikme, işçinin faiz ve diğer haklarını ortadan kaldırmaz.
Burada aktarılanlar genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Alacağın miktarı bordro, hizmet dökümü ve iş sözleşmesinin içeriğine göre değiştiğinden, talepte bulunmadan önce belgelerin uzman bir değerlendirmeden geçirilmesi faydalı olacaktır.