400 kV Uygar RES trafo merkezi ile İzmir Havza trafo merkezi arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 8357 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, yüksek gerilim seviyeli bir hattı konu alır. Gerilim seviyesi yükseldikçe koridor genişler ve taşınmaz üzerindeki kısıt belirginleşir. Bu yazının konusu, o kısıtın dosyada nasıl ispatlanacağıdır.
İspat Yükü Kimde
Kamulaştırma dosyalarında taşınmazın uğradığı değer azalmasını ortaya koymak, büyük ölçüde malikin sunacağı verilere bağlıdır. Bilirkişi kurulu kendiliğinden geniş bir araştırma yapmak zorunda değildir; önüne konulan belgeler üzerinden değerlendirme yapar. Bu nedenle dosyaya hiçbir veri sunmayan malik ile hazırlıklı gelen malikin sonuçları belirgin biçimde farklılaşır.
Yüksek Gerilim Koridorunun Yarattığı Somut Kısıtlar
- Koridor altında yapılaşmanın sınırlanması ve imar hakkının fiilen kullanılamaması
- Parselin bölünmesi nedeniyle kalan kısımların bağımsız kullanım değerinin düşmesi
- Yüksek boylu ağaç ve seracılık gibi kullanımların koridor içinde ortadan kalkması
- Piyasa algısı nedeniyle satış ve kiralama imkânının daralması
Keşif Öncesi Hazırlık Listesi
- Taşınmazın hattan etkilenen ve etkilenmeyen bölümlerini ayrı ayrı gösteren ölçekli bir çizim hazırlatın.
- Parselin mevcut halini tarih bilgisi görünecek biçimde fotoğraflayın.
- İmar durum belgesi ile taşınmazın plan içindeki konumunu belgeleyin.
- Aynı bölgede yakın tarihli, benzer nitelikli taşınmazlara ait işlem verilerini derleyin.
- Üzerindeki yapı, tesis ve dikili varlıkların dökümünü çıkarın.
Keşifte Neyi Söylemek Fark Yaratır
Keşif sırasında yapılan beyanlar tutanağa geçer ve rapora yön verir. Kısıtın hangi bölümü nasıl etkilediğini yerinde göstermek, sonradan yazılı olarak anlatmaktan çok daha etkilidir. Koridorun sınırlarının arazide belirsiz kaldığı durumlarda, bu belirsizliğin tutanağa yazdırılması ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları önler.
Rapor Sonrasında Yapılabilecekler
Rapordaki hesap yönteminin taşınmazın vasfına uymadığı, seçilen karşılaştırma verilerinin uygun olmadığı ya da kalan kısımdaki değer azalmasının hiç değerlendirilmediği hallerde, gerekçeli bir itirazla ek rapor talep edilebilir. İtirazın raporun hangi sayfasındaki hangi kabule yöneldiğini göstermesi, sonuç alma ihtimalini artırır.
Yukarıdakiler genel bir çerçeve sunar ve her dosyaya doğrudan uygulanabilir sonuçlar içermez. Taşınmazınızın hat koridoruna göre konumunu ve buna bağlı kayıplarınızı doğru biçimde ortaya koymak için hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.