Kamu kurumlarında kadronun ihdas edilmesi, serbest bırakılması, değiştirilmesi ve kullanılması teknik bir bütçe işlemi gibi görünür; ancak sonuçları doğrudan memurun kariyerine dokunur. Boş kadronun kullanılmaması, kadronun başka bir birime aktarılması ya da unvan değişikliği, çoğu zaman kişisel bir atama uyuşmazlığının görünmeyen sebebidir.
Kadro İşlemi Ne Zaman Dava Edilebilir Hale Gelir?
Kadro ihdası ya da serbest bırakma kararı, tek başına genel ve düzenleyici nitelikte olabilir. Bu tür bir işlemin dava edilebilmesi için kişinin menfaatinin güncel ve kişisel biçimde etkilenmiş olması aranır. Buna karşılık kadronun kişiye uygulanan sonucu, örneğin atamanın iptali veya unvanın değiştirilmesi, doğrudan birel işlemdir ve ilgilinin dava açma ehliyeti tartışmasızdır.
Kadro Kaynaklı Tipik Mağduriyet Senaryoları
- Kazanılan sınav sonrası atamanın "kadro bulunmadığı" gerekçesiyle yapılmaması
- Görevde yükselme sonrası kadronun başka birime aktarılması
- Kadro derecesinin düşürülmesiyle özlük ve mali hakların gerilemesi
- Vekaleten yürütülen görevin kadro açıkken asaleten verilmemesi
Gerekçe Denetimi: İdarenin Takdir Yetkisi Sınırsız Değildir
Kadro tasarrufunda idareye tanınan takdir yetkisi geniştir; ancak bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır. "Hizmet gereği" ifadesinin somut olguyla desteklenmeden kullanılması, işlemin sebep unsuru yönünden sakatlanmasına yol açabilir. Bu nedenle savunmanın merkezine, kararın hangi somut ihtiyaca dayandığı sorusu konulmalıdır.
İzlenecek Adımlar
- İşlemin size tebliğ edildiği tarihi ve tebliğ biçimini kayıt altına alın.
- Kadro cetveli, birim norm kadro bilgisi ve boş kadro durumuna ilişkin belgeleri bilgi edinme yoluyla talep edin.
- Aynı dönemde emsal durumdaki personele yapılan atamaları karşılaştırmalı biçimde tespit edin.
- Dava açma süresi içinde idareye başvurarak işlemin geri alınmasını isteme yolunun süreyi durdurma etkisini gözden kaçırmayın.
- Yürütmenin durdurulması talebinin, telafisi güç zarar iddiasıyla birlikte gerekçelendirilmesi gerektiğini unutmayın.
Sürelerde En Sık Yapılan Hata
Memur, önce kurum içi yazışmalarla sonuç almaya çalışır ve bu yazışmalar aylarca sürer. Kurum içi görüşme trafiği, İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle kurum içi çabayla dava hazırlığı paralel yürütülmelidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Kadro kaynaklı bir atama ya da özlük kaybı yaşandığında, işlemin tarihine ve içeriğine göre farklı yollar gündeme geleceğinden dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi uygun olur.