9489 sayılı karar, Adıyaman'da kurulacak rüzgâr enerji santrali için bazı taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu eliyle acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Acele kamulaştırma, olağan kamulaştırmadan farklı olarak idarenin taşınmaza mahkeme kararıyla erkenden el koymasına imkân verir. Bu nedenle malik açısından sürecin en kritik yanı, tepkinin ne kadar hızlı verildiğidir.
Acele kamulaştırmayı farklı kılan nedir?
Kamulaştırma Kanunu'nun acele kamulaştırmaya ilişkin 27. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesi, bilirkişi eliyle taşınmazın değerini tespit eder ve bu bedelin bloke edilmesi hâlinde idarenin el koymasına izin verir. Bu aşamada verilen bedel, davanın sonundaki nihai bedel değildir; sonrasında açılacak bedel tespiti ve tescil davasında bedel yeniden ve daha ayrıntılı biçimde incelenir.
Karar elinize ulaştığında ilk 48 saat
- Tebligat zarfını ve üzerindeki tarihi saklayın; bütün süreler bu tarihten işlemeye başlar.
- Taşınmazın güncel tapu kaydını, varsa şerh ve hisse durumunu çıkarın.
- Arazi üzerindeki ağaç, yapı, tesis ve sulama unsurlarını tarihli fotoğraflarla belgeleyin.
- Keşif tarihi bildirildiyse keşfe mutlaka katılın veya vekil aracılığıyla temsil edilin.
İki ayrı hukuki yol karıştırılmamalı
- Kamulaştırma işleminin hukuka aykırılığı iddiası idari yargıda ileri sürülür.
- Bedelin düşüklüğüne ilişkin itiraz ise adli yargıdaki bedel davasında değerlendirilir.
- Bu iki yolun birbirinin yerine kullanılması, esasa girilmeden ret sonucunu doğurabilir.
Öne çıkan risk: hak düşürücü süre
Kamulaştırma işlemine karşı iptal davası, mahkeme aracılığıyla yapılan tebligattan itibaren otuz günlük süreye tabidir. Uygulamada malikler çoğunlukla bedel pazarlığına odaklanır ve bu süre farkında olmadan geçer. Süre geçtikten sonra artık işlemin kendisi tartışılamaz, yalnızca bedel gündeme gelebilir. Bu nedenle bedel görüşmeleriyle dava süresi takvimi ayrı ayrı yürütülmelidir.
Enerji yatırımlarına özgü ayrıntı
Rüzgâr santrali projelerinde türbin yerleri, yol güzergâhı ve iletim altyapısı için farklı parseller farklı biçimlerde etkilenir. Taşınmazın tamamı değil bir kısmı alınıyorsa, geriye kalan kısımda ortaya çıkan değer kaybı ve kullanım güçlüğü ayrıca gündeme getirilmelidir; bu husus çoğunlukla dosyaya taraflarca ileri sürülmediği için gözden kaçar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Acele kamulaştırma dosyalarında süreler kısa ve sonuçlar kalıcı olduğundan, tebligatı aldığınız anda taşınmaz hukuku alanında hukuki destek almanız önem taşır.