400 kV gerilim seviyesindeki iletim hatları, geniş bir koridor boyunca çok sayıda parseli etkiler. Mihalıççık ile Yunus Emre trafo merkezleri arasındaki proje kapsamında maliklerin en çok gündeme getirdiği iki başlık, güzergâhın kendisine yöneltilen itirazlar ve kamulaştırma tamamlanmadan başlayan fiilî kullanımdır.
Güzergâha İtiraz Nerede Tartışılır?
Hattın hangi parsellerden geçeceği teknik bir tercihtir; ancak bu tercihin taşınmaza etkisi orantısızsa, kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu idari yargıda tartışılabilir. İtirazın ikna edici olması için alternatif güzergâhın teknik olarak mümkün olduğunun ortaya konması beklenir. Sadece "başka yerden geçsin" talebi tek başına sonuç doğurmaz; parselin yapılaşma potansiyeli, mevcut tesisler ve koruma alanları gibi somut veriler sunulmalıdır.
Kamulaştırmasız El Atma Hâli
Uygulamada zaman zaman direk montajı ya da ulaşım yolu açılması, kamulaştırma işlemi tamamlanmadan gerçekleşir. Bu durumda malikin izleyebileceği iki yol vardır:
- Taşınmaza fiilen el konulmuşsa, adli yargıda tazminat talepli dava
- Fiilî kullanım yoksa ancak imar veya benzeri düzenlemeyle kullanım hukuken kısıtlanmışsa, idari yargı yolu
Yanlış yargı koluna başvurmak süre kaybına yol açtığından, el atmanın niteliği en baştan doğru nitelendirilmelidir.
Delil Toplama Sırası
- El atma tarihini gösteren tarihli fotoğraf, uydu görüntüsü veya tutanak temin edin.
- Mahkemeden delil tespiti isteyerek mevcut durumu resmî olarak kayıt altına aldırın.
- Zarar gören ağaç, ürün ve tesisleri kalem kalem listeleyin.
- İdareye yazılı başvuru yaparak cevabı ve tarihini dosyaya ekleyin.
Kamulaştırma Sonrasına İlişkin Talepler
El atmanın kamulaştırma ile hukuka uygun hâle getirilmesi, geçmişte doğan zararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kullanım süresine ilişkin talepler ile taşınmazda kalıcı olarak oluşan değer kaybı ayrı kalemler olarak değerlendirilir. Bu taleplerin zamanaşımı ve süre koşulları bakımından ayrı ayrı takip edilmesi gerekir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. El atmanın türü ve tarihi dosyanın yönünü tümüyle değiştirdiğinden, dava yolunu seçmeden önce hukuki görüş almanız önem taşır.