Açık rıza, KVKK'nın en kritik kavramlarından biridir. Geçerli olabilmesi için üç şart aranır.
Geçerlilik Şartları
- Belirli bir konuya ilişkin
- Bilgilendirmeye dayalı (aydınlatma yapılmış olmalı)
- Özgür iradeyle (baskı, dayatma yok)
Geçersiz Rıza Örnekleri
- Hizmet alımının şartı olarak rıza dayatılması
- "Reddetme" seçeneği belirsiz
- Önceden işaretlenmiş onay kutusu
- Genel/muğlak ifadeler
- Aydınlatma metni okutulmadan onaylatma
Açık Rıza Yerine Geçen Hâller
Şu hâllerde açık rıza aranmaz (KVKK m.5/2):
- Kanunda açıkça öngörülmüş
- Hayatın korunması (sağlık)
- Sözleşmenin kurulması/ifası
- Hukuki yükümlülük
- Aleniyet
- Hak tesisi/savunma
- Meşru menfaat
Açık Rıza Geri Çekme
- Veri sahibi her zaman rızayı geri çekebilir
- Geri çekme bildiriminden sonraki işleme durur
- Önceki işleme geçerliliğini korur
KVKK Kurulu Kararı
KVKK Kurulu, sözleşmenin sürdürülmesi için "rıza"ya bağlı tutmanın özgür irade unsurunu sakatladığını ve geçersiz sayılacağını istikrarlı kararlarında belirtmektedir.
Pratik Tavsiyeler
- Açık rıza ve aydınlatmayı ayırın
- "İlgili kişi" adına net bilgi verin
- Geri çekme süreci kolay olmalı
KVKK uzmanı avukat önerilir.