Bir sistemin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi ya da kişisel verilerin sızdırılması iddiasında davanın kaderini belirleyen şey, çoğu zaman dijital delilin nasıl elde edildiği ve saklandığıdır. Bu rehber, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun çerçevesinde delil zincirinin (chain of custody) bütünlüğünü ele alır.
Neden Delil Zinciri Merkezdedir?
Dijital veri kolayca değiştirilebildiği için, mahkeme bir log kaydına ya da ekran görüntüsüne ancak ne zaman, kim tarafından ve nasıl elde edildiği belliyse itibar eder. Elde edilme anından mahkemeye sunulana kadar verinin bütünlüğünün bozulmadığı gösterilemezse, en güçlü teknik bulgu bile ispat değeri kaybeder. Bu yüzden ilk müdahale anı, sonraki tüm aşamalardan daha belirleyicidir.
Sağlam Bir Dijital Delil İçin Adımlar
- Verinin bulunduğu cihaz ya da sistemin durumunu değiştirmeden imaj (birebir kopya) alınması
- Kopyanın özet (hash) değeriyle mühürlenerek sonradan değişmediğinin doğrulanabilir kılınması
- Erişim sağlayan kişilerin, tarih ve saatlerin kesintisiz kaydedilmesi
- Bilirkişi incelemesinin orijinal üzerinde değil, doğrulanmış kopya üzerinde yürütülmesi
5651 ve Trafik Bilgisinin Önemi
5651 sayılı Kanun kapsamında yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcıların tuttuğu trafik kayıtları, bir eylemin hangi bağlantıdan gerçekleştiğini göstermede kilit rol oynar. Ancak IP kaydı tek başına failin kimliğini kesinleştirmez; paylaşımlı ağlar ve dinamik adresler nedeniyle bu veri diğer delillerle desteklenmelidir.
Hukuka Aykırı Delil Riski
Mağdur tarafın, karşı tarafın cihazına ya da hesabına izinsiz erişerek elde ettiği veri, kendi lehine kullanılmak istense bile hukuka aykırı delil sayılıp dışlanabilir; dahası bu davranış ayrı bir suç oluşturabilir. KVKK kapsamındaki kişisel verilerin işlenmesinde de aynı sınır geçerlidir. Delil, mağdura dahi olsa yetkisiz yöntemle toplanmamalıdır.
Her bilişim olayı farklı bir sistem mimarisi ve iz bırakma düzeni taşıdığından, delilin toplanması ve muhafazası için gecikmeden bir avukat ve alanında bilirkişiyle çalışılması yerinde olur.