Soruşturma evresinde savunma çoğu zaman beyanla sınırlı kalır. İddianame kabul edilip kovuşturma başladığında ise tartışma somut delillerin değerlendirilmesi üzerinden yürür. Bu aşamada yapılacak hazırlık, duruşmada söylenenler kadar dosyaya zamanında giren belgelerle şekillenir.
İddianamenin Yeniden Okunması
Kovuşturmanın ilk işi, iddianamede anlatılan olayın hangi delillere dayandırıldığını çıkarmaktır. İsnat edilen fiil, o fiile karşılık gelen kanun maddesi ve her biri için gösterilen delil yan yana yazıldığında, hangi noktada delil bulunmadığı görünür hale gelir. CMK, savunmanın delil toplanmasını talep etmesine imkân tanır; bu talebin hangi iddiaya karşı ileri sürüldüğü açıkça belirtilmelidir.
Delil Talebini Yazarken
Genel ifadelerle yapılan talepler çoğunlukla sonuçsuz kalır. Talep dilekçesinde şu üç unsur birlikte bulunmalıdır: talep edilen delilin ne olduğu, nerede bulunduğu ve hangi vakıayı ispata yaradığı. Kamera kaydı isteniyorsa yer ve zaman aralığı, iletişim kaydı isteniyorsa hat bilgisi ve dönem belirtilmelidir; aksi halde talep uygulanabilirlikten uzak kalır.
- İsnat–delil eşleştirme tablosunun çıkarılması
- Eksik kalan vakıalar için delil talebinin yazılması
- Tanıkların hangi vakıaya ilişkin dinleneceğinin belirtilmesi
- Bilirkişi raporuna karşı diyeceklerin süresi içinde sunulması
Uzlaştırma Kapsamı ve Kabul Kararı
Bazı suç tipleri bakımından uzlaştırma yolu öngörülmüştür ve dosya bu kapsama giriyorsa süreç kovuşturma aşamasında da işletilebilir. Uzlaştırmayı kabul kararı verilirken yalnızca ödenecek tutara değil, uzlaşmanın dosyayı hangi noktada sonlandırdığına bakılmalıdır. Suç isnadını kabul anlamına gelip gelmediği, edimin yerine getirilmemesi halinde sürecin nasıl devam edeceği ve varsa bağlantılı hukuk davasına etkisi önceden değerlendirilmelidir.
Duruşma Tutanağının Denetimi
Duruşmada dile getirilen beyanların tutanağa doğru geçip geçmediği o gün kontrol edilmelidir. Sonraki aşamada dosya, söylenenler üzerinden değil yazılanlar üzerinden okunur. Beyanın eksik yazıldığı düşünülüyorsa düzeltme talebi aynı oturumda dile getirilmeli, kabul edilmezse bu durum tutanağa geçirilmelidir. İnfaz aşamasına ilişkin talepler bakımından 5275 sayılı Kanun kapsamındaki düzenlemelerin karar aşamasından önce gözden geçirilmesi de yararlı olur.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; ceza yargılamasında her dosyanın delil durumu ve isnat yapısı kendine özgüdür. Duruşma öncesinde savunmanızı bir avukatla birlikte kurgulamanız, sonradan telafisi güç kayıpları önler.