İdarenin işlem veya eyleminden doğan zararın giderilmesi tam yargı davası ile istenir. Bu davada dosyayı asıl kaybettiren sebep çoğu zaman esas tartışması değil, takvimdir: idari yargıda genel dava açma süresi 60 gün olup hak düşürücü niteliktedir. Süre geçtiğinde zararın ne kadar açık olduğu tartışılmadan dava usulden reddedilir.
Sürenin Başladığı Anı Belgeye Bağlayın
Altmış günlük süre, işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işler. İdari eylemden doğan zararlarda ise başlangıç, zararın ve bunun idari eylemle bağının öğrenildiği ana bağlanır. Bu yüzden dosyanın ilk sayfasına tebligat mazbatası, tutanak ve rapor tarihlerinden oluşan kısa bir kronoloji konulmalıdır. Tebligatın usulsüz olduğu ileri sürülecekse, gerçek öğrenme tarihinin hangi belgeyle ispatlanacağı baştan belirlenmelidir.
Eylem Zararlarında Ön Başvuru Basamağı
İdari eylemlerden kaynaklanan zararlarda kural, doğrudan dava açmak değil önce ilgili idareye yazılı başvurup zararın karşılanmasını istemektir. Başvuru reddedilirse ya da kanunda öngörülen süre içinde cevap verilmezse dava yolu açılır. Ön başvurunun hiç yapılmaması veya yetkisiz bir birime yapılması süreyi kurtarmaz; üstelik iki ayrı sürenin iç içe geçmesine yol açarak hesabı bozar.
Talebi Kalem Kalem Kurmak
- Fiili zarar: onarım, tedavi, yeniden temin gibi belgelenebilir harcamalar
- Yoksun kalınan kazanç: kesintiye uğrayan gelirin hangi dönem için istendiği
- Manevi zarar: olayın ağırlığı ve kişisel sonuçlarıyla ilişkilendirilerek
- Faiz: başlangıç tarihi ve türü açıkça yazılarak
Islah imkânı bulunsa da, talebin baştan ölçülebilir kurulması bilirkişi incelemesinin yönünü belirler.
Vergi ve Amme Alacağı Kesişimi
Uyuşmazlık bir vergi tarhiyatına veya 6183 sayılı Kanun kapsamındaki takip işlemine dokunuyorsa, genel altmış günlük süre yerine özel ve daha kısa süreler devreye girer; vergi mahkemesinde dava açma süresi otuz gündür. Ödeme emrine karşı başvuru süresi ise ayrıca düzenlenmiştir. Aynı olayda hem iptal hem tam yargı talebi doğuyorsa, hangi talebin hangi süreye tabi olduğu tek bir tabloda gösterilmelidir.
Ret Sonrası Yol Haritası
Ret kararı geldiğinde ilk iş, gerekçenin usule mi esasa mı ilişkin olduğunu ayırmaktır. Usulden ret hâlinde eksik giderilerek yeniden dava imkânı doğabilir; esastan ret hâlinde kanun yolu başvurusu, karardaki hangi tespitin hangi delille çürütüleceğini gösterecek biçimde kurgulanır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Süre başlangıcı ve görevli mahkeme, olayın kendi belgelerine göre değişebileceğinden dosyanızı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.