İdarenin bir eylem veya işlemi nedeniyle zarara uğrayan kişi, bu zararın tazmini için tam yargı davası açar. Ancak bu davadan önce genellikle idareye ön başvuru yapılması gerekir. Bu rehber süreci İYUK çerçevesinde ele alır.
Tam Yargı ile İptal Davasının Farkı
İdari yargıda iki temel dava türü vardır. İptal davası bir işlemin hukuka aykırılığını, tam yargı davası ise bu işlem veya eylemden doğan zararın tazminini konu alır. Bazı durumlarda ikisi birlikte açılabilir. Doğru dava türünü seçmek, talebinizin karşılanabilmesi için şarttır.
Zorunlu Ön Başvuru Neden Önemli
İdari eylemden doğan zararlarda, dava açmadan önce idareye başvurup talepte bulunmak usul şartıdır. İdarenin cevabı veya cevapsız kalması üzerine dava süresi işlemeye başlar. Bu aşama atlanırsa dava usulden reddedilebilir.
- Zararın öğrenildiği tarih belirlenir
- İdareye yazılı tazmin başvurusu yapılır
- Cevaba veya cevapsızlığa bağlı süre takip edilir
Sürelerin Titiz Takibi
İdari yargıda dava açma süreleri kesindir ve hak düşürücüdür. Ön başvuru, sürelerin işleyişini değiştirebilir; bu yüzden başvuru ve cevap tarihleri tek bir takvimde izlenmelidir. Zımni ret (idarenin susarak reddetmiş sayılması) hâli özellikle gözden kaçırılmamalıdır.
Zararın İspatı
Tam yargı davasında tazminata hükmedilebilmesi için idarenin kusuru veya kusursuz sorumluluğu, zarar ve aralarındaki illiyet bağı ortaya konmalıdır:
- İdari eylem veya işlem belgelenir
- Zararın kapsamı ve tutarı delillendirilir
- Eylem ile zarar arasındaki nedensellik gösterilir
Genel Bilgilendirme
Buradaki bilgiler geneldir. İdari uyuşmazlıklarda süre ve usul şartları belirleyici olduğundan, zamanaşımı riskini önlemek için bir idari hukuk uzmanına danışmanız yerinde olur.