Unutulma hakkı, geçmişte hukuka uygun biçimde yayımlanmış bir içeriğin, aradan geçen zaman nedeniyle kişinin bugünkü hayatı üzerinde orantısız bir etki doğurmasını önlemeye yarar. Buradaki asıl güçlük, içeriğin baştan hukuka aykırı olduğunu göstermek değil, güncelliğini yitirdiğini ve kamu yararının artık ağır basmadığını ortaya koymaktır. Bu rehber, başvurunun bu eksende kurulmasına odaklanır.
Talebin Yöneltileceği İki Ayrı Muhatap
Unutulma hakkı taleplerinde iki farklı hedef vardır ve bunlar karıştırılmamalıdır: içeriğin yayımlandığı kaynak ile içeriği arama sonuçlarında listeleyen arama motoru. Kaynağa yöneltilen talep içeriğin kendisinin kaldırılmasına, arama motoruna yöneltilen talep ise kişinin adıyla yapılan aramalarda bağlantının listelenmemesine ilişkindir. Birinden alınan sonuç diğerini kendiliğinden sağlamaz. Başvurunun hangisine, hangi gerekçeyle yapıldığı en baştan netleştirilmelidir.
Dengelemeyi Somutlaştırmak
Karar verici, ifade özgürlüğü ve haber alma hakkı ile kişinin özel hayatının korunması arasında bir denge kurar. Bu nedenle başvuruda soyut rahatsızlık beyanı yeterli olmaz; içeriğin yayımlanmasından bu yana geçen süre, kişinin kamuya mal olmuş bir kişi olup olmadığı, içeriğin doğruluğunun sonradan değişip değişmediği ve içeriğin bugün yarattığı somut sonuçlar gösterilmelidir. Örneğin sonradan verilmiş bir beraat veya düşme kararı varsa, eski haberin güncelliğini yitirdiği bu belgeyle ortaya konabilir.
Başvuru Dosyası Kontrol Listesi
- Talep konusu her bağlantının tam adresiyle listelenmesi
- İçeriğin ilk yayım tarihinin ve aradan geçen sürenin belgelenmesi
- İçerikte yer alan bilginin sonradan değiştiğini gösteren resmî belgelerin eklenmesi
- Kişinin adıyla yapılan aramada içeriğin hâlen üst sıralarda çıktığının kayıt altına alınması
- 6698 sayılı KVKK kapsamında veri sorumlusuna yapılan yazılı başvurunun tarihinin saklanması
- 5651 sayılı Kanun kapsamındaki yolun ayrıca değerlendirilmesi ve iki yolun takviminin çakıştırılmaması
Süre Zinciri
Süre yönetimi burada iki katmanlıdır. Önce veri sorumlusuna yapılan başvurunun cevaplanması için kanunda öngörülen süre işler; cevabın olumsuz olması veya hiç cevap verilmemesi hâlinde Kurula şikâyet için ayrı bir süre başlar. Başvurunun hangi tarihte ulaştığı belgelenmediğinde bu zincirin tamamı tartışmalı hâle gelir. Bu nedenle başvuru, teslim tarihini kanıtlayan bir yolla yapılmalıdır.
Görüşmeyle Çözüm mü, Merci Kararı mı
Kaynak yayıncıyla kurulan doğrudan iletişim, özellikle içeriğin güncellenmesi veya isim kısaltması gibi ara çözümlerin mümkün olduğu dosyalarda hızlı sonuç verir. Ancak yayıncı içeriğin haber değeri taşıdığında ısrar ediyorsa veya aynı içerik çok sayıda kaynakta çoğaltılmışsa, yetkili merci önünde karar alınması hem kalıcı olur hem de benzer bağlantılar için dayanak oluşturur.
Son Not
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Her içerik için denge değerlendirmesi ayrı yapılır; kendi durumunuz bakımından hangi yolun uygun olduğunu belirlemek için hukuki destek almanız önerilir.