Satın alınan ürünün sözleşmede belirtilen niteliği taşımaması, kısa sürede bozulması veya vaat edilen özellikleri karşılamaması ayıplı mal gündemini doğurur. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde tüketicinin elinde birden çok seçenek bulunur; doğru olanı seçmek, iadeyi ve bedel geri alımını hızlandırır.
Ayıbın Türü Sonucu Belirler
Ayıp; gözle görülebilen açık ayıp ile teslim anında fark edilemeyen gizli ayıp olarak ayrışır. Açık ayıpta teslim sırasında makul sürede bildirim, gizli ayıpta ise ayıbın ortaya çıkmasının ardından ihbar önem taşır. Bildirim tarihinin belgelenmesi, ilerideki tartışmada tüketicinin en güçlü kozudur.
Dört Seçimlik Hak Arasında Tercih
- Satılanı geri verip bedel iadesi ile sözleşmeden dönme
- Ayıpsız misliyle ücretsiz değişim talep etme
- Ayıp oranında bedel indirimi isteme
- Ücretsiz onarım talebiyle malın giderilmesini isteme
İade hedefleniyorsa dönme hakkı öne çıkar; ancak orantısızlık itirazına karşı, tercih edilen hakkın neden makul olduğu baştan gerekçelendirilmelidir.
Mesafeli Satışta Cayma ile Ayıbı Karıştırmayın
İnternet üzerinden alışverişte cayma hakkı, üründe ayıp bulunmasa dahi belirli gün içinde koşulsuz iade imkânı verir. Ayıp iddiası ise ürünün kusurlu olmasına dayanır ve cayma süresi geçse de kullanılabilir. İki yolun hukuki temeli farklı olduğundan, dilekçede hangi hakka dayanıldığı açıkça yazılmalıdır.
Delil ve Başvuru Sırası
- Sipariş kaydı, fatura ve satıcı yazışmalarını tarih sırasıyla saklayın.
- Kusuru fotoğraf, video ve varsa yetkili servis raporuyla somutlaştırın.
- Parasal sınıra göre Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesine başvurun.
Kargo teslim tutanağı ve iade gönderi belgesi, malın ne zaman ve hangi durumda gönderildiğini ispatlar; bu ayrıntı, satıcının kullanım kaynaklı hasar savunmasını zayıflatır.
Bilgilendirme
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Ürün türü, satış kanalı ve garanti kapsamı sürelerinizi ve talep yönteminizi değiştirebilir; kendi sözleşmenize göre bireysel bir hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.