Satın alınan bir ürünün beklenen niteliği taşımaması, tüketici hukukunun en sık karşılaşılan konusudur. TKHK, ayıplı mal karşısında tüketiciye birden fazla seçimlik hak tanır; ancak bu hakların kullanılabilmesi için ayıbın ispatı belirleyici rol oynar.
Ayıbın Türü ve Bildirim
Ayıp; ürünün gözle görülür bir kusuru olabileceği gibi, sonradan ortaya çıkan gizli bir kusur da olabilir. Açık ayıplarda ürünün teslim anındaki durumu, gizli ayıplarda ise kusurun ne zaman fark edildiği önem taşır. Tüketicinin ayıbı satıcıya makul sürede bildirmesi, hak kaybının önlenmesi bakımından önemlidir.
Seçimlik Haklar
- Sözleşmeden dönerek ödenen bedelin iadesi istenebilir.
- Ürünün ayıpsız benzeriyle değiştirilmesi talep edilebilir.
- Ayıp oranında bedel indirimi seçilebilir.
- Ücretsiz onarım talep edilebilir.
İspatta Zamanın Rolü
Malın teslimini izleyen belirli bir süre içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim anında var olduğu yönünde tüketici lehine bir kabul söz konusudur. Bu süre geçtikten sonra ise ayıbın teslim anında bulunduğunu göstermek tüketiciye düşebilir. Mesafeli Satış Yönetmeliği kapsamındaki alışverişlerde cayma hakkı da ayrıca değerlendirilmelidir.
Başvuru Merci Seçimi
Uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yetkili olur. Yanlış mercie başvuru, zaman kaybına yol açar. Bu nedenle başvurudan önce uyuşmazlığın parasal sınırı ve doğru merci netleştirilmelidir.
Her ayıp iddiası, ürünün niteliği ve elde bulunan belgelere göre farklı değerlendirilir. Haklarınızı en etkili biçimde kullanmak için bir tüketici hukuku uzmanına danışmanız faydalı olacaktır.