Tüketici hakem heyetinden çıkan karar taraflardan birini tatmin etmediğinde, dosya kısa bir pencerede tüketici mahkemesine taşınabilir. TKHK ve mesafeli satışa ilişkin düzenlemeler çerçevesinde, ayıplı mal iddiasının ispatı ile karara itiraz aşamasının nasıl yönetileceği aşağıda ele alınıyor.
Ayıbın niteliği talebi belirler
Tüketicinin seçimlik hakları; ücretsiz onarım, ayıp oranında bedel indirimi, malın ayıpsız misliyle değişimi ve sözleşmeden dönme başlıkları altında toplanır. Hangi hakkın kullanılacağı, ayıbın giderilebilir olup olmadığına ve malın kullanım amacını ortadan kaldırıp kaldırmadığına bağlıdır. Talebin baştan yanlış seçilmesi, karara itiraz aşamasında düzeltilmesi güç bir hata yaratır.
Ayıbı belgeleyen kayıt zinciri
- Sipariş kaydı, fatura ve teslim tarihi gösteren belgeler
- Servis giriş fişleri, arıza tanımı ve yapılan işlemleri gösteren raporlar
- Tekrarlayan arızalarda her başvurunun ayrı tarihli kaydı
- Ürünün mevcut durumunu gösteren tarihli fotoğraf ve video kayıtları
- Satıcı ile yapılan yazışmaların kesintisiz dökümü
Servis kayıtları, ayıbın teslim anında var olduğu yönündeki iddianın en güçlü dayanağıdır; bu nedenle onarım için verilen her üründe belge alınması önemlidir.
Hakem heyeti aşamasının sınırları
Hakem heyeti dosya üzerinden inceleme yapar; tanık dinlemez ve çoğu dosyada teknik inceleme yaptırma imkânı sınırlıdır. Bu yapı, karmaşık teknik ayıp iddialarında tüketicinin aleyhine sonuç doğurabilir. Bu nedenle başvuru dilekçesine, mümkünse yetkili servis raporu veya bağımsız teknik değerlendirme eklenmelidir. Satıcı tarafında ise kullanım hatası savunması, yalnızca beyanla değil teknik dayanakla ileri sürüldüğünde ağırlık kazanır.
İtiraz süresi ve sonuçları
- Karara itiraz, tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine yapılır.
- Süre tebliğ anından işler; kararın hangi tarihte ve kime tebliğ edildiği mutlaka belgelenmelidir.
- İtiraz üzerine verilen mahkeme kararının niteliği, uyuşmazlığın değerine göre değişebileceğinden bu ihtimal baştan değerlendirilmelidir.
- Ayıptan doğan taleplerin kendi zamanaşımı süresi ayrıca işler; gizli ayıp hâllerinde bu sürenin işleyişi farklılık gösterir.
İtiraz dilekçesinde ne değişmeli?
İtiraz aşaması, aynı dilekçenin tekrarı olmamalıdır. Kararın hangi tespitine, hangi belge nedeniyle katılınmadığı tek tek gösterilmeli; hakem heyeti aşamasında sunulamayan teknik rapor bu aşamada dosyaya eklenmelidir. Bilirkişi incelemesi talebi de somut sorulara bağlanarak yapılmalıdır: hangi parçanın, hangi tarihteki durumunun incelenmesi istendiği açıkça yazıldığında rapor da kullanışlı olur.
Tüketici uyuşmazlıklarında süre kısa, dosya ise sanıldığından teknik olabilir. Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; ürünün türü ve satış biçimi değerlendirmeyi değiştirebileceğinden, karar elinize ulaştığında hukuki destek almanız yararlı olacaktır.